Europese bekeerlingen tot de islam: risico op radicalisering? Monika Gabriela Bartoszewicz, Jeffrey Murer en Marleen Easton 1 ........................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................... INHOUD Inleiding 69 1. Controverse over bekeerlingen 70 2. Methodologie 71 3. Bekering in kaart brengen 71 4. Bekeerlingen in kaart gebracht 73 4.1. Castaway 73 4.2. Lost 73 4.3. Bridge 73 4.4. Ambassador 74 5. Conclusies 74 6. Bibliografie 75 ...................................................................................................................... Met deze bijdrage willen we expliciet inzoomen op een deelaspect van de locomotieftekst, namelijk de refe- rentie aan de heersende opvatting waarbij Europea- nen die zich tot de islam bekeerd hebben bestempeld worden als een bedreiging voor de veiligheid. Deze opvatting is gebaseerd op de vooronderstelling dat het de meerderheid van hen ontbreekt aan de nodige reli- gieuze kennis, waardoor ze niet in staat zijn een on- derscheid te maken tussen de verschillende interpre- taties van de islam en een gemakkelijke prooi vormen voor fundamentalisten (Roy, 2008: 106). Bovendien heerst de overtuiging dat bekeerlingen, omdat ze hun toewijding aan het nieuwe geloof en de gemeenschap willen bewijzen, bereid zijn om alles te doen, ook als het gaat om de meest wrede daden van politiek ge- weld (Cesari, 2008: 103). Inleiding Vanuit het perspectief van de bedreiging voor de vei- ligheid zijn er in de literatuur twee heersende visies over Europeanen die zich tot de islam bekeerd heb- ben. In de eerste visie worden bekeerlingen voorge- steld als operationele aanwinsten voor jihadistische kringen. Hierbij wordt de ‘instrumentele’ waarde van de Europese nieuwe moslims benadrukt, niet alleen voor het bekeren van mensen, voor de logistiek of de ondersteuning, maar ook voor het plannen en uitvoe- ren van terroristische aanslagen (Whitlock, 2007; Ben- jamin, 2008). Officiële rapporten en analyses die in deze bijdrage besproken worden, tonen aan dat radi- cale groepen bekeerlingen rekruteerden omdat zij ge- makkelijk ‘grenzen’ oversteken of gemakkelijk als ver- tegenwoordigers kunnen dienen om verblijfplaatsen te huren of logistieke ondersteuning te verlenen. Bo- vendien blijkt dat heel wat recente nieuwe moslims vrouwen zijn, een factor die het opmaken van een standaardprofiel nog complexer maakt (Bloom, 2007: 36). De tweede visie, die in de media ook de meest gangbare visie is, stelt bekeerlingen voor als ver- vreemde en verwarde jonge mensen die de huidige golf van islamitisch terrorisme beschouwen als de nieuwe revolutie en die deelnemen aan een idealisti- sche strijd tegen het kwade in de wereld, tegen rijk- dom, macht en onrechtvaardigheid (Observer, 2002; The Telegraph, 2006; Deutsche Welle, 2007; Scotland on Sunday, 2008; The Independent, 2008). Vanuit deze visie lijkt de Koran als het ware de nieuwe versie van Het Kapitaal. Beide visies verklaren waarom, hoewel het slechts enkelen zijn die aangetrokken worden tot terrorisme, de veiligheidsdiensten bekeerlingen in het vizier heb- ben en waarom ze deze groep beschouwen als een ernstige en groeiende terreurdreiging. De weg van be- keerling naar jihadstrijder lijkt bijzonder kort en een- voudig en draagt bij tot het terroristische potentieel van bekeerlingen. Het suggereert dat de nieuwe mos- lims door het gebrek aan culturele bagage en aan een religieuze basis niet sterk genoeg zijn om aan de radi- cale interpretaties van de islam te weerstaan. In deze bijdrage willen we aantonen dat hier conceptuele fou- ten worden gemaakt die leiden tot een verkeerde en misleidende voorstelling van het verband tussen Eu- ropeanen die zich tot de islam bekeren en terrorisme. Om dat te doen baseren we ons in hoofdzaak op een recent proefschrift: Controversies of Conversions: The Potential Terrorist Threat of European Converts to Islam dat door Monika Gabriela Bartoszewicz werd verdedigd aan de School of International Relations van de universiteit in St. Andrews (Schotland) op .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 1. Dr. Monika Gabriela Bartoszewiczis verbonden aan het European Inter- University Centre for Human Rights and Democratisation in Venetië (www. eiuc.org). Dr. Jeffrey Murer is als docent verbonden aan de School of International Relations aan de University of St. Andrews in Schotland. Prof. dr. Marleen Easton is directeur van de onderzoeksgroep ‘Governing & Policing Security’ (www.gaps-ugent.be) verbonden aan de opleiding Be- stuurskunde van de Hogeschool Gent en aan de faculteit Economie en Be- drijfskunde van de Universiteit Gent. Zij is visiting professor aan de Ruhr UniversitätBochum(www.macrimgov.eu)en associate investigator verbon- denaandeAustralianResearchCouncilCentreofExcellenceinPolicingand Security (www.ceps.edu.au). Europese bekeerlingen tot de islam: risico op radicalisering? Kluwer – Orde van de Dag Orde van de Dag 2013/62 – 69