Turkish Journal of Forestry | Türkiye Ormancılık Dergisi 2016, 17(2): 153-157 | Research article (Araştırma makalesi) a Süleyman Demirel Üniversitesi, Orman Fakültesi, Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü, 32260, Isparta @ * Corresponding author (İletişim yazarı): sengulaksan@sdu.edu.tr Received (Geliş tarihi): 12.02.2016, Accepted (Kabul tarihi): 11.04.2016 Citation (Atıf): Aksan, Ş., Mert, A. , 2016. Isparta Atabey Ovası’nın kuş türleri ve bollukları. Turkish Journal of Forestry, 17(2): 153-157. DOI: 10.18182/tjf.61184 Isparta Atabey Ovası’nın kuş türleri Şengül Aksan a,* , Ahmet Mert a Özet: Bu çalışma Isparta Atabey Ovası’nın kuş türleri hakkında bilgiyi sağlamak, tür çeşitliliği ve bolluğu hakkında verileri ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Toplam 32994 ha büyüklüğünde olan araştırma alanı 300 m x 300 m büyüklüğünde 3666 kareye ay rılmıştır. Bunlardan 60 örnek alanda gözlem yapılmıştır. Nisan -Ağustos 2015 tarihleri arasında bu örnek alanlara gidilerek noktada sayım yöntemi uygulanmıştır. Buna göre 16 takıma ait 33 familyadan 99 kuş türü tespit edilmiştir. Tespit ed ilen kuş türlerinin statüleri; 19 yerli, 1 yerli ve geçit kuşu, 27 yerli ve kış ziyaretçisi, 2 kış ziyaretçisi, 2 kış ziyaretçisi ve geçit kuşu, 8 geçit kuşu, 32 geçit kuşu ve yaz göçmeni, 5 yaz göçmeni, 3 rastlantısal şeklindedir. Kuş türü bolluklarına göre aylar arasınd a kıyaslamaları yapıldığında, Nisan ayının en yüksek Shannon -Wiener çeşitlilik indeksine (H=4.511) sahip olduğu bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Isparta Atabey ovası, Kuş türleri Bird species in Isparta-Atabey Plain Abstract: The aim of this study was to provide information about the bird species of Isparta Atabey Plain and reveal the species diversity and their abundance. The 32.994 ha study area was divided in total of 3666 grid squares scaled with 300 m x 300 m. Observations were executed in 60 of these sample grid squares. Point counting method was conducted in these sample plots in from April to August 2015. As a result of the studies 99 species from 33 families of 16 orders were recorded. The regional st atus of 99 bird species are 19 resident, 1 resident and passage migrant, 27 resident and winter visitor, 2 winter visitor, 2 winter visitor and passage migrant, 8 passage migrant, 32 passage migrant and summer migrant, 5 summer migrant and 3 vagrant. Mounts were compared taking into account abundance of bird species and consequently it was found that April had t he highest of the Shannon- Wiener diversity index value (H = 4.511). Keywords: Isparta- Atabey plain, Bird species 1. Giriş Atabey ovası, Akdeniz ve İran -Turan floristik bölgeleri içerisindedir (Davis, 1965; 1988). Sahada 1974 yılına kadar kuru tarım geleneksel bir tarım faaliyeti iken Atabey sulama şebekesi nin aktif hale gelmesi ile sulu tarımda başlamıştır. Atabey ovasında sulama faaliyetleri 1974 - 1998 yılları arasında DSİ tarafından işletilmiş, 1998 yılında ise Atabey Sulama Birliği’ne devredilmiştir (Uçar ve Kara, 2006). Selmi ve Boulinier (2003)’in yaptığı bir çalışmada kurak bölgelerde sulanabilir tarıma açılan yerlerin, arazi yapısının çeşitlenmesini sağladığı ve dolayısıyla birçok canlı türüne yeni habitat imkanları sunduğu belirtilmiştir. Özellikle kuşların diğer canlılara göre çevredeki değişimlere çok daha kısa zamanda tepki verdiği bilinmektedir (Arslangündoğdu, 2006). Sahada sulu tarıma geçiş ile tarım alanlarında ekim dikim için tercih edilen tarım ürünleri de değişmiştir. Bu değişim sayesinde, saha yeni karakteri ile yaban hayvanlarının habitat isteklerinden olan su ve besin bolluğu kazanmasıyla çeşitli kuş türlerini buraya çekmiş durumdadır. Çalışma alanında kuş türleri üzerine yapılmış bir araştırma mevcut değildir. Atabey Ovası, sonradan sulu tarıma geçilmiş bir saha özelliğinde olup içerisinde İbreli orman, çalılık alan, doğal alan, taşlık alan, kayalık alan, tarım alanı, yerleşim alanı, sulak alan gibi arazi yapısı çeşitliliği göstermektedir. Yöremizde korunan alan (Gündoğdu, 2002) ve ormanlık alanlarda (Osmanoğlu ve Özdemir, 2014; Akdemir ve Özdemir, 2015) kuş türleri üzerine gözlemler yapılmıştır. Ancak tarım alanlarındaki kuş türü çeşitliliğini ve aylara göre kuş türü çeşitliliğindeki değişimi araştıran bir çalışma gerçekleştirilmemiştir. Bu çalışmanın amacı, Atabey Ovasında bulunan kuş türlerinin incelenen aylara göre değişimini, statüleri ni ve bolluklarını belirlemektir. 2. Materyal ve yöntem 2.1.Materyal Atabey ovası, 30º 27,718' - 30º 39,039' doğu boylamları ile 37º 50,547' - 37º 58,328' kuzey enlemleri arasında bulunmakta ve konum olarak Isparta ilinin 15 km kuzeydoğusunda yer almaktadır (Şekil 1). Çalışma alanı, Atabey Merkez, Pembeli, Harmanören, İslamköy, Büyükgökçeli, Küçükgökçeli, Gönen, Senirce, Bozanönü, Bayat ve Kuleönü yerleşimlerini içeren 32994 ha’lık alanı kapsamaktadır. Sahada karasal iklim hakimdir. 2007-2014 yılları arasına ait ortalama sıcaklık değerlerine göre; yıllık ortalama sıcaklık 12,6 o C, en yüksek sıcaklık 24,7 o C (Temmuz), en düşük sıcaklık 1,9 o C (Ocak)’dir. Yıllık toplam yağış ise 540 mm olarak ölçülmüştür (DMİ, 2014).