Jankowski, K.S. (2016). Charakterystyka psychometryczna polskiej wersji zrewidowanego Inwentarza Orientacji Socjoseksualnej (SOI-R). In A. Rynkiewicz, K.S. Jankowski, & W. Oniszczenko (Eds.), Wybrane metody i paradygmaty badawcze w psychologii (pp. 77-92). Warsaw: Scholar. Charakterystyka Psychometryczna Polskiej Wersji Zrewidowanego Inwentarza Orientacji Socjoseksualnej (SOI-R) Konrad S. Jankowski Uniwersytet Warszawski, Wydział Psychologii Wprowadzenie Orientacja socjoseksualna (sociosexual orientation), skrótowo określana również socjoseksualnością, jest terminem wprowadzonym przez Alfreda Kinseya (Kinsey, Pomeroy, i Martin, 1948; Kinsey, Pomeroy, Martin, i Gebhard, 1953) do opisu różnic indywidualnych w zakresie promiskuityzmu. Jeden biegun tego wymiaru opisuje tendencje do podejmowania kontaktów seksualnych bez występowania więzi uczuciowej i zaangażowania (promiskuityzm) i nazywany jest nierestrykcyjną (unrestricted) orientacją socjoseksualną. Przeciwstawny kraniec tego wymiaru opisuje brak tendencji promiskuitywnych przy jednoczesnej preferencji kontaktów seksualnych z osobą, z którą jest się w związku uczuciowym lub przy zaangażowaniu emocjonalnym – ten kraniec wymiaru nazywany jest restrykcyjną orientacją socjoseksualną (restricted sociosexual orientation; Simpson i Gangestad, 1991). Do rozpowszechnienia badań nad socjoseksualnością przyczyniło się opracowanie przez Simpsona i Gangestada (1991) narzędzia psychometrycznego pozwalającego na szybką ewaluację nasilenia tej tendencji u badanego - kwestionariusza orientacji socjoseksualnej (SOI – Sociosexual Orientation Inventory). SOI jest narzędziem samoopisowym i jednowymiarowym, posiadającym siedem pozycji. Narzędzie to było używane w badaniach nad seksualnością człowieka i przyczyniło się do rozwoju wiedzy nad strategiami wchodzenia w związki i podejmowania kontaktów seksualnych człowieka, ale wzbudzało również zastrzeżenia. Dotyczyły one kwestii psychometrycznych oraz konceptualnych – dotyczących tego czy socjoseksualność jest konstruktem jedno czy też wielowymiarowym (Penke i Asendorpf, 2008). Od strony psychometrycznej SOI był krytykowany ze względu na bardzo zmienną między próbami zgodność wewnętrzną, oscylującą między ,31 a ,81 (Schmitt, 2005), a więc w niektórych próbach wynoszącą poniżej wartości uznawanych za wskaźnik rzetelnego narzędzia. Niska zgodność wewnętrzna SOI może odzwierciedlać wielowymiarową strukturę socjoseksualności, co było sugerowane przez niektórych autorów (Penke i Asendorpf, 2008; Webster i Bryan, 2007). Ponadto, trzy pytania SOI o liczbę partnerów seksualnych mają otwarty format odpowiedzi, co może prowadzić do obniżenia ich rzetelności w zakresie wysokich wartości oraz zwiększać prawoskośność rozkładu