Wybrane predyktory postawy wobec robotów spolecznych ∗ Monika Ró˙ za´ nska-Walczuk 1 , Grzegorz Pochwatko 2 , Justyna ´ Swidrak 2 , Jakub Mo˙ zaryn 1 , Krzysztof Kukielka 1 Streszczenie Postawa wobec robotów to wzgl˛ ednie trwala tendencja do ich pozytywnego lub ne- gatywnego warto´ sciowania. Mo˙ ze si˛ e przejawia´ c poprzez emocje, oceny, automa- tyczne oraz kontrolowane reakcje. Postawa pozwala przewidywa´ c zachowanie wo- bec robotów, ch˛ e´ c wspólpracy z nimi, podmiotowe lub przedmiotowe traktowanie, np. gotowo´ s´ c do nara˙ zania ich na niebezpiecze´ nstwo zniszczenia. Do zmierzenia postawy wobec robotów spolecznych wykorzystano polsk ˛ a adaptacj˛ e skali NARS. Zmierzono tak˙ ze przekonanie o unikalno´ sci natury ludzkiej oraz antropomorfizm. Przekonanie o unikalno´ sci natury ludzkiej oraz gotowo´ s´ c do przypisywania robo- tom pozytywnych (ale nie negatywnych) ludzkich cech okazaly si˛ e by´ c istotny- mi predyktorami postawy wobec robotów. Zale˙ zno´ sci te wyst˛ epuj ˛ a niezale˙ znie od obiektywnego podobie´ nstwa robota do czlowieka. 1. WST ˛ EP Dzi˛ eki rozwojowi nowych technologii przybli˙ zamy si˛ e do powszechnego wykorzy- stywania robotów spolecznych w codziennym ˙ zyciu. Roboty spoleczne (RS) s ˛ a za- projektowane do bezpo´ sredniej interakcji z czlowiekiem [1]. S ˛ a one przeznaczone do asystowania w codziennych czynno´ sciach, zarówno w domu jak i w pracy. Indywidu- alne cechy i przekonania u˙ zytkownika oraz jego postawa wobec robotów s ˛ a istotnymi czynnikami wplywaj ˛ acymi na interakcj˛ e czlowiek-robot (HRI, ang. Human-Robot In- teraction) [2, 3]. Glównym celem prezentowanych w artykule bada´ n jest okre´ slenie bezpo´ sred- nich czynników wplywaj ˛ acych na postaw˛ e, wobec RS o ró˙ znym stopniu podobie´ n- stwa do ludzi. Pozytywna postawa wobec robotów powi ˛ azana jest z gotowo´ sci ˛ a do przypisywania cech ludzkich (o ró˙ znym znaku) i przekonaniem o unikalno´ sci natury ludzkiej (negatywnie). Wygl ˛ ad robota, tak jak zostal zoperacjonalizowany w niniej- szym badaniu, ma zwi ˛ azek z przypisywaniem cech negatywnych. Formy po´ srednie nios ˛ a ze sob ˛ a ryzyko odrzucenia. W ich przypadku ludzie mog ˛ a zwraca´ c nadmiernie uwag˛ e na niedoskonalo´ sci. Robot, który jest ludz ˛ aco podobny do czlowieka mo˙ ze wy- wola´ c poczucie dyskomfortu, niepokoju, a nawet budzi´ c strach czy odraz˛ e. Reakcje ∗ Artykul sfinansowany w ramach Grantu Dziekana Wydzialu Mechatroniki PW nr 504/02 142. 1 Instytut Automatyki i Robotyki, Wydzial Mechatroniki, Politechnika Warszawska, m.rozanska@mchtr.pw.edu.pl. 2 Laboratorium Wirtualnej Rzeczywisto´ sci i Psychologii, PAN, Warszawa