The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science Doi number: http: //dx.doi.org/10.9761/JASSS3681 Number: 51 , p. 295-304, Autumn III 2016 Yayın Süreci Yayın Geli< Tarihi / Article Arrival Date - Yayınlanma Tarihi / The Published Date 03.09.2016 30.11.2016 NİĞDE’DE ELM“ GELENEKLERİ VE ”İR TÜRKÜ APPLE TRADITIONS IN NIGDE AND A FOLK SONG Yrd. Doç. Dr. Serenat İSTANBULLU Ömer Halisdemir Ünivesitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Öz Niğde, asırlardır çe<itli medeniyetlere ev sahipliği yapmı<Dz tarihi, k(lt(rel ve coğrafi dokusuyla geçmi<ten gelen kimliğini korumayı ba<armı< bir Orta ‚nadolu <ehridir. T(rkiyeȂnin elma (retiminde önemli bir paya sahip olan Niğde, y(zyıllardır bahçelerinde (retmekte olduğu bu meyveyi g(nl(k ya<amına bir çok açıdan dahil etmi<tir. Elma ile ilgili çe<itli oyunlar ve geleneklere sahip olan Niğde halkı, elmanın ka- buğundan sandığına kadar bu meyveye bazı anlamlar y(klemi<tir. Halkın elma mey- vesiyle böylesine iç içe olmasına rağmen NiğdeȂde elma (zerine yakılmı< bir t(rk( yok- tur. ‛u ara<tırmadaDz NiğdeȂde elma meyvesi ile ilgili gelenekler, anlamlandırmalar, hikayeler ve oyunlar ortaya konulmu<Dz elma meyvesi hakkında ilk kez yazılmı< olan beste formundaki ȃElma Soydum EnineȄ adlı Niğde t(rk(s( gelenek, söz unsurları ve m(ziksel özellikleri bakımından tanıtılmı<tır. Söz( edilen t(rk(y( tanıtmak ve bu t(rk( (zerinden Niğde ilinin elma (retimine, elma ile ilgili geleneklerine ve yörenin halk m(ziğine dikkat çekmek ara<tırmanın amaçları arasındadır. ‚ra<tırmada kullanılan veriler Niğde tarihi ve k(lt(r( ile ilgili yazılı kaynak- lardan ve <ehrin yıllıklarından elde edilmi<tir. Niğde gelenekleri ve halk m(ziği ile ilgili verilere elma (reticiliği ile uğra<an Niğde halkı, Niğde k(lt(r(n( iyi bilen ki<iler ve yerel halk sanatçıları ile gör(<meler yapılarak ula<ılmı<tır. ‚ra<tırmaya konu olan t(rk( hakkındaki bilgiler Sabri 5zdağȂdan elde edilmi<tir. ‚ra<tırma sonunda, Niğde ilinde elma ile ilgili çok sayıda gelenek bulunduğu, bu geleneklerin b(y(k çoğunluğunun d(ğ(n ve eğlence merasimlerinde halen devam ettirildiği, elmanın yörede bol olması nedeniyle d(ğ(n, cenaze gibi birçok ortamda ikram edildiğiDz ara<tırmaya konu olan ȃElma Soydum EnineȄ t(rk(s(n(n sözel, gele- neksel ve melodik açıdan Niğde t(rk(leri ile b(t(nl(k gösteren nitelikler barındırdığı sonuçlarına ula<ılmı<tır. Anahtar Kelimeler: Niğde, Elma, Gelenek, T(rk Halk M(ziği, M(zikoloji Abstract Nigde is a city in Central Anatolia region, which has housed various civiliza- tions for ages and succeeded in maintaining its own identity through its cultural, histori-