KATEGORĠK VERĠLER ĠÇĠN LOGARĠTMĠK DOĞRUSAL MODELLER VE GÖÇ ĠSTATĠSTĠKLERĠ ÜZERĠNE BĠR UYGULAMA* Sinan METE ** Aydın ÜNSAL *** ÖZET İki yönlü olumsallık tablolarında istatistiki çıkarsamalar için Pearson’un ki -kare istatistiği yeterli olmakta ancak daha büyük boyutlu olumsallık tablolarında bu istatistik kullanılamamaktadır. Üç veya daha çok boyutlu olumsallık tablolarında ilişki yapılarının belirlenmesi için değişkenler arasında bağımlı – bağımsız ayrımı yapmayan “Logaritmik Doğrusal Modeller” kullanılabilir. Logaritmik Doğrusal Modeller yardımıyla daha çok değişken arasındaki etkileşimler sorgulanabilmektedir. Bu çalışmada Logaritmik Doğrusal Modeller incelenmiş ve göç istatistikleri üzerine bir uygulama yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kategorik Veri, Olumsallık Tabloları, Logaritmik Doğrusal Modeller ABSTRACT In two-ways contingency tables, Pearson’s chi-square statistics is enough for statistical inferences but can’t used in bigger contingency tables. For dete rmining association structures in three-ways or bigger contingency tables, “Log-Linear Models” can be used, which doesn’t discriminate variables as dependent or independent. Interactions between many variables can be interrogated with log-linear models. In this study, “Log-Linear Models” are investigated and an application on migration statistics had done. Keywords: Categorical Data, Contingency Tables, Log-Linear Models 1. GĠRĠġ Sosyal bilimlerde yapılan çalıĢmalarda değiĢkenlerin niteliği, istatistiki çıkarsamaları ve analizleri çoğu zaman sınırlandırmaktadır. Nitel değiĢkenlerin kullanılmasının zorunlu olduğu bu dallarda veriler, parametrik teknik varsayımlarını çoğunlukla sağlamadığı için parametrik testlerle analiz edilemez. * Bu çalıĢmada, 2009 yılında Gazi Üniversitesi SBE Ekonometri ABD.‟da Prof. Dr. Aydın ÜNSAL danıĢmanlığında hazırlanan ve kabul edilen “Kategorik Veri Analizi Yöntemleri ve Uygulamalar” baĢlıklı doktora tezimin ilgili bölümünden yararlanılmıĢtır. ** ArĢ.Gör.Dr., Aksaray Üniversitesi. Ġ.Ġ.B.F. ĠĢletme Bölümü, Sayısal Yöntemler ABD, sinanmete@hotmail.com *** Prof. Dr., Gazi Üniversitesi Ġ.Ġ.B.F. Ekonometri Bölümü, aunsal@gazi.edu.tr