The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science Doi number:http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3115 Number: 39 , p. 109-128, Autumn III 2015 Yayın S(reci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma Tarihi 06.10.2015 25.10.2015 BÖLGESEL KALKINMADA DEĞİŞEN EĞİLİMLER: KATILIM ÖNCESİ MALİ YARDIM PROGRAMI VE BÖLGESEL REKABET EDEBİLİRLİK OPERASYONEL PROGRAMI CHANGING TENDENCIES IN REGIONAL DEVELOPMENT: INSTRUMENT FOR PRE-ACCESSION AND REGIONAL COMPETITIVENESS OPERATIONAL PROGRAMME Yrd. Doç. Dr. Ayşe CEBECİ Harran Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü Özet ŗşşŖȂlarla birlikte bölgesel kalkınmaya dair politikalar ve araçlarda önemli değişmeler gözlenmiştir. Devlet m(dahalesinin şekli, s(rece dahil olan aktörler ve plan- lar değişmiştir. ”ölgesel Kalkınma yazınında ise ŘŖŖŖȂli yıllarla birlikte ȃbölgesel kalkınmaȄ kavramı yerine ȃbölgesel rekabet edebilirlikȄ kavramı kullanılmaya başlanmıştır. ”u çalışmada kavramsal farklılaşma kapitalist toplumsal işleyiş/ilişkiler açısından değerlendirilmiş ve bu bağlamda T(rkiyeȂde ŘŖŖŖȂli yıllarda gerçekleştirilen bölgesel kalkınmaya dair plan ve programlardaki dön(ş(m(n açıklanması hedeflenmiştir. İlk olarak sermaye birikiminin devamlılığı için bölgeler arası farklılığa ihtiyaç duyulduğu ileri s(r(lm(şt(r. ”ölgesel kalkınmadan, ȃbölgesel rekabet ede- bilirliğin arttırılmasıȄ hedefine geçilmesinin gerekçeleri açıklanmıştır. ”u s(reçte devletin konumu ve işlevleri tartışılmıştır. Devletin gerçekleştirdiği m(dahalelerin bölgesel olarak neden farklılaştığı bölgedeki sermaye birikim s(recinin tarihsel olarak geldiği aşama ve bölgenin özg(n koşulları dikkate alınarak değerlendirilmiştir. ”u bağlamda ŗşŞŖȂlerle birlikte k(resel ölçekte hızlanan sermayenin uluslararasılaşması s(- recinin etkileri tesbit edilmiştir. T(rkiyeȂdeki dön(ş(m s(reci incelenirken bölgesel Kalkınma çalışmalarında “vrupa ”irliğiȂne entegrasyon s(recinin önemli etkileri olduğu tespit edilmiştir. Entegrasyon s(reci ile bölgesel kalkınma ve planlamadaki dön(ş(m arasındaki ilişkiyi gösteren iki önemli araç olan Katılım 5ncesi Mali Yardım “racı ǻIP“Ǽ ve ”ölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programı ǻ”ROPǼ incelenmiştir. IP“ ve BROP incelenirken hem bölgelerin özg(n koşulları hem de sermaye birikiminin tarihsel olarak geldiği aşama dikkate alınmıştır. ”una göre bölgesel kalkınmada devletin rol( ve m(dahale şeklinde birden fazla hedefin ve stratejinin geliştirilebileceği tesbit edilmiş ve bunların sermaye birikiminin mantığı açısından birbirini dışlamadığı gösterilmiştir.