GIDA ARZ ZİNCİRİ:KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVE Fatma Handan GİRAY 1 Mehmet TARAKCIOĞLU 2 handangiray@sdu.edu.tr mehmet.tarakcioglu@gmail.com 1 Süleyman Demirel Üniversitesi/Tarım Ekonomisi Bölümü, Isparta 2 Frankfurt am Main, Almanya ÖZET Hızlı şehirleşmeyle birlikte tüketicilerin, izlenebilirliğin ötesinde gıdaların nasıl yapıldığıyla yakından ilişkili olan menşesine yönelik ilgisi artmış ve ürün fiyatlarında ek prim oluşmaya başlamıştır. Konvansiyonel gıda arzının yanı sıra, yerel, yöresel/bölgesel, doğrudan satış, kısa gıda arz zincirli, coğrafi işaretli gıdalara dair özellikle etiketleme ve kalite kontrol düzenlemeleri de gıda politikalarının parçası haline gelmiştir. Söz konusu uygulamalar, aynı zamanda, kırsal alanlardaki sanayisizleşme ve insansızlaşma eğilimlerine karşı hükümetlerin ilgi göstermeye başladıkları önemli birer bölgesel gelişme araçları olarak görülmekte; öte yandan, firma düzeyindeki stratejileri (globalization, localization, glocalization) de bu değişiklikleri etkilemekte veya değişikliklerden etkilenmektedir. Bu durum, tarım ve gıda araştırmalarında geliştirilen çözümleme yaklaşımlarını da etkilemiş; bazen aynı zincir adlandırmaları kapsamında farklı sorunların değişik çözümleme yöntemleriyle ele alınmasına da yol açmıştır. Bu çalışmada, sürecin kavramsal ve analitik çerçevesi tartışılmakta, temel belirleyenleri ele alınarak bir değerlendirme zemini oluşturulmaktadır. Sonuçta, gıda arz zincirinin piyasalar ile etkileşimi kapsamında sürdürülebilirliğine dair dinamikler tartışıl makta ve politika önermeleri ortaya konulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Gıda politikaları, coğrafi işaret, güvenilir gıda, gıda tedarik zinciri, kalite tercihi, kırsal kalkınma FOOD SUPPLY CHAIN: CONCEPTUAL AND ANALYTICAL FRAMEWORK ABSTRACT Consumer’s attachement to origin of foods regarding the way they are produced in addition to traceability has increased with rapid urbanization and there is now price premium for geographically differentiated products. The labeling and quality regulations on local, traditional/regional, direct sale, short food supply chain, geographical indications foods are now part of the food policy. These policies, at the same time, appears to be important tools for governments to challenge the deindustrialization and depopulation trends in rural areas, while firm level strategies (globalization, localization, glocalization) also influence upon these changes and affected by. This situation, also affects the analysis approaches of the agricultural and food studies; chains with the same terms of name could have different problem objectives and diverse analysis approaches. This study discusses the conceptual and analytical framework with main drivers undertake to get an assessment basis for further discussion. At the end, it discusses the sustainability dynamics of interaction of food supply chains and markets and lays down policy recommendations. Keywords: Food Policy, Geographical Indications, Safe Food, Food Supply Chain, Quality Choice, Rural Development 925