Türkiyat Mecmuası, c. 26/2, 2016, 241-245 Makale Gönderim Tarihi: 08.09.2016 Yayım Tarihi: 30.10.2016 241 SÖZCÜK ÖBEĞİ OLARAK CÜMLE VE BİR ÖBEK ÖNERİSİ Caner KERİMOĞLU * ÖZ Türkçe sözdiziminde tartıĢılan pek çok konu bulunmaktadır. Sözcük öbeklerinin sınıflandırılması, cümle ögelerinin belirlenmesinde hangi ölçülerin kullanılacağı, cümlenin türlere ayrılması gibi konular üzerinde tartıĢmalar sürmektedir. Bu tartıĢmalı alanlardan birisi birleĢik cümle konusudur. Son yıllarda Türkçede birleĢik cümle olmadığı yönünde farklı bir görüĢ dile getirilmektedir ancak Türkçe dil bilgisi kitaplarında genellikle Türkçenin üç tür birleĢik cümleye sahip olduğu ifade edilir. Bunlar “Ģartlı birleĢik cümle”, “ki‟li birleĢik cümle”, “iç içe birleĢik cümle” Ģeklinde sıralanır. Bazı dil bilgisi kitaplarında “giriĢik birleĢik cümle” adıyla dördüncü bir türe de yer verilir. Bu makale “iç içe birleĢik cümle” olarak kabul edilegelen cümle türünü ele almaktadır. Türkçe dilbilgisi kitaplarında “Ali „Geleceğim‟ dedi” yapısındaki cümlelerin genellikle “birleĢik cümle” olarak kabul edildiği görülür. Ġç cümle (Geleceğim) ve ana cümle (Ali dedi) biçiminde bir ayrıma gidilir. Bu çalıĢmada söz konusu cümle diziliĢinin birleĢik cümle olmadığı savunulmaktadır. Ġç cümle olarak kabul edilen dizilerin ise yargı bildirmeyen öbek niteliğinde olduğu vurgulanmaktadır. Bu öbekler için de “cümle öbeği” önerisi yapılmaktadır. Anahtar Sözcükler: birleĢik cümle, iç cümle, iç içe birleĢik cümle, sözcük öbekleri, kelime grupları SENTENCE AS LEXICAL BUNDLE AND ONE PHRASE PROPOSAL ABSTRACT There are many controversial subjects in the Turkish grammar writing. Classification of word phrases, the parameters used in determining the parts of sentence, and distinguishing the types of sentences are still being discussed. One of these subjects is concerning compound sentence. In recent years a different view has been expressed that there is no compound sentence in Turkish but in Turkish grammars it is generally stated that Turkish has three types of compound sentences.These are listed as "conditional compound sentence", "compound sentence with ki", "nested compound sentence". In some grammars, there is also a fourth type with the name "introductory compound sentence". This article deals with the sentence which is regarded as "compound sentence". The sentence Ali „Geleceğim‟ dedi“Ali said that I will come.” is generally accepted as “compound sentence” in Turkish grammars. Geleceğim is evaluated as an internal sentence, Ali dedi is called main sentence. In this article, it is argued that these forms can not be accepted as compound sentence. It is also suggested a new term “sentence phrase” for this type of internal sentence. * Doç. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı, canerkerimoglu@yahoo.com