วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ ปีที่ 3 ฉบับที่ 1 : มกราคม - มิถุนายน ปี 2552 1 Nurses’ Perceptions and Practices Regarding Recovery from Schizophrenia: A Descriptive Qualitative Study 1 Chettha Kaewprom * , RN., MN.; Janette Curtis ** , Ph.D.; Frank Deane *** , Ph.D. บทคัดย่อ เป็นที่ยอมรับในระดับสากลว่าแนวคิดการดูแลบุคคลที่มีปัญหาทางจิตควรมีการปรับเปลี่ยนจากการควบคุมอาการ ของโรค (Illness orientation) ไปสู่การส่งเสริมกระบวนการฟื้นตัว (Recovery process) เพื่อให้ผู้รับบริการสามารถ เรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมภาวะการเจ็บป่วยได้อย่างมีความสุข อย่างไรก็ตามแนวคิดเรื่องกระบวนการฟื้นตัว (Recovery Model) ยังเป็นเรื่องใหม่ต่อวงการพยาบาลไทย ดังนั้นจึงควรมีการสำรวจความรู้ ทัศนคติ และกิจกรรมการพยาบาล ที่เกี่ยวข้องกับ กระบวนการฟื้นตัวในผู้ป่วยจิตเวช การศึกษานี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพแบบพรรณา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้ และกิจกรรมการพยาบาลของพยาบาลเกี่ยวกับกระบวนการฟื้นตัวในผู้ป่วยจิตเภท การวิจัยได้ทำการสัมภาษณ์พยาบาล จิตเวชจำนวน 24 คน ที่ปฏิบัติงานอยู่ในโรงพยาบาลจิตเวช โรงพยาบาลฝ่ายกาย และในชุมชม ผู้วิจัยวิเคราะห์ข้อมูล สัมภาษณ์ ด้วยวิธีการวิเคราะห์ประเด็นเนื้อหาร่วม (Thematic analysis) โดยประเด็นที่ได้จากการวิเคราะห์ข้อมูล สามารถแบ่งได้เป็น ความหมายของกระบวนการฟื้นตัวในผู้ป่วยจิตเภท ลักษณะแสดงถึงกระบวนการฟื้นตัว และ กิจกรรมการพยาบาลเพื่อส่งเสริมกระบวนการฟื้นตัวในผู้ป่วยจิตเภท ผลการวิจัยสรุปว่า แนวคิดชีววิทยาทางการแพทย์ (Biomedical model) มีอิทธิพลต่อการรับรู้ของพยาบาล และต่อกระบวนการฟื้นตัวในผู้ป่วยจิตเภท รวมถึง กิจกรรมการ พยาบาลต่อผู้ป่วยจิตเภท ดังนั้นพยาบาลควรมีการปรับเปลี่ยนแนวคิดในการดูแลผู้ป่วยให้สอดคล้องกับแนวคิดการ ส่งเสริมกระบวนการฟื้นตัวแบบบูรณาการ (Recovery orientation) เพื่อให้ผู้ป่วยจิตเวชเกิดกระบวนการฟื้นตัวที่ดี อันจะ ก่อให้เกิดการพัฒนาในตัวเอง ตลอดจนมีความพึงพอใจต่อการดำรงชีวิตและการเจ็บป่วย คำสำคัญ : กระบวนการฟื้นตัว การพยาบาลจิตเวช ผู้ป่วยจิตเภท การฟื้นฟูทางจิตสังคม การวิจัยเชิงคุณภาพ Abstract Internationally, psychological recovery has become increasingly recognised as a key concept driving mainstream of mental health services for individuals with schizophrenia. This involves a shift from a purely medical model of recovery that focuses on symptom remission to a consideration of ‘living well’ with the illness. Nurses play an important role in promoting a client’s recovery from schizophrenia. However, the recovery concept is relatively new in Thailand and nurses may have to develop their knowledge, attitudes, and skills to better provide recovery-oriented care. This is a preliminary study using a descriptive qualitative study to explore nurse’s perceptions on the concept of recovery from schizophrenia and nursing practices to promote recovery. Semi-structured interviews were conducted with twenty-four nurses, who delivered care to clients with schizophrenia in three settings including 1 This study is a part of Ph.D. thesis and has been supported in part by a grant from Thailand Nursing and Midwifery Council. * Ph.D. candidate, School of Nursing, Midwifery and Indigenous Health, University of Wollongong, Australia ** Associate Professor, School of Nursing, Midwifery and Indigenous Health, University of Wollongong, Australia *** Professor, School of Psychology, University of Wollongong, Australia Correspondence: Chettha Kaewprom, Prapokklao Nursing College, Chantaburi, Thailand, 22000 E-mail: kaewck@gmail.com