Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 11/2 Winter 2016, p. 1361-1388 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9226 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY Article Info/Makale Bilgisi  Received/Geliş: 03.02.2016 Accepted/Kabul: 15.03.2016  Referees/Hakemler: Doç. Dr. Bayram ÇETİN – Yrd. Doç. Dr. Vedat ŞAHİN This article was checked by iThenticate. MALAZGİRT İLÇESİ’NİN (MUŞ) NÜFUS COĞRAFYASI Murat YILMAZ * ÖZET Bu çalışmada Malazgirt İlçesi’nin nüfus gelişimi ve günümüzdeki nüfus özellikleri incelenmiştir. İlçenin nüfus özellikleri irdelenirken en yeni istatistikî bilgilere başvurulmuştur. 1927 ile 2014 yılları arasında Malazgirt İlçesi’nin nüfusu 6894 kişiden 55804 kişiye çıkmıştır. Yani ilçe nüfusu 88 yılda % 709 oranında (8,1 kat) artmıştır. Aynı dönemde ülke nüfusunun % 451 oranında arttığını göz önüne aldığımızda Malazgirt’te nüfus artışının ülke geneline göre daha hızlı olduğu görülmektedir. İlçede nüfus artışının ülke geneline göre daha yüksek olmasının başlıca nedeni doğum oranının yüksek olmasıdır. Aslında ilçe dışarıya yönelik göçlerden dolayı sürekli nüfus kaybetmektedir. Dolayısıyla Malazgirt’te gerçek nüfus artış hızı daha yüksekken göçlerden dolayı bu oran rakamlara tam anlamıyla yansımamıştır. İlçeden dışarıya yönelik göçler, Doğu Anadolu’nun genelinde olduğu gibi iş olanaklarının fazla olduğu batı illerine yönelmektedir. Çalışmada ilçeden dışarıya yönelik göçlerin seyri incelenirken Muş İli’ne ait verilerden yararlanılmıştır. Malazgirt’te sayım dönemlerinde cinsiyet oranının genellikle (1945 hariç) yüksek olduğu görülmektedir. İlçede genç nüfus oranı fazladır. Nitekim ilçede çocuk nüfus (0-14) toplam nüfusun yaklaşık % 40,6’sını oluşturmaktadır. Malazgirt’te çalışma çağındaki nüfusun oranı % 55 iken yaşlı nüfus oranı % 4,4’tür. Çocuk nüfus ve yaşlı nüfusun toplam nüfusun önemli bir kısmını oluşturduğu ilçede nüfusun bağımlılık oranı (% 82) oldukça yüksektir. Bağımlı nüfus oranının fazla olması ilçede çalışan nüfusun üzerindeki yükün fazla olduğu anlamına gelmektedir. Günümüzde Malazgirt’te 6 yaş üstü nüfusun okuma- yazma oranı ülke ortalamasına göre daha düşüktür (2014 verilerine göre ülke ort: % 93,6 Malazgirt ort:% 88,7). Bu oranlar cinsiyetlere göre de önemli ölçüde değişmekte olup erkeklerde ülke ortalamasından % 1 düşükken kadınlarda bu fark oldukça fazla olup % 9,2’dir. 2014 yılı Türkiye’de nüfus yoğunluğu 95 iken bu değer Malazgirt’te oldukça düşük olup 36’dır. 2014 yılı itibariyle Malazgirt * Yrd. Doç. Dr., Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı, El-mek: myilmazcog@yyu.edu.tr