W stronę ekstensjonalnej teorii przekonań Andrzej Biłat Wydział Administracji i Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej Streszczenie. W artykule analizowane są niektóre ontologiczne i metodologiczne założenia logiki epistemicznej, w tym: (1) ogólna teza ontologicznego intensjonalizmu, głosząca, że istnieją byty intensjonalne oraz (2) pewne specyficzne tezy dotyczące postaw przekonaniowych odpowiadające niektórym prawom tej logiki. Praca składa się z dwóch części. Celem pierwszej części jest wsparcie zasady (1) oraz ekstensjonalnego podejścia w konstrukcji teorii bytów intensjonalnych. Celem części drugiej jest określenie pewnej metody konstrukcji ekstensjonalnych teorii przekonań, w których wyrażalne są tezy typu (2) 1 . Slowa kluczowe: przekonanie, sąd, logika epistemiczna, teoria ekstensjonalna, byty intensjonalne, segmentacja wyrażeń, logika nazw propozycjonalnych I. 1.1 Zgodnie z pewną popularną w filozofii umysłu i języka koncepcją, przekonanie jest postawą uznawania (akceptacji) pewnej abstrakcyjnej treści zdaniowej, zwanej sądem. Uznanie prawdziwości/słuszności sądu S jest jedną z postaw (obok wątpienia w prawdziwość/słuszność sądu S ; życzenia, aby sąd S się spełnił; obawy, że S spełni się itd.), jakie osoby mogą przyjmować wobec S. Zgodnie z tą ogólną koncepcją postaw propozycjonalnych, jeśli S jest sądem wyrażonym w zdaniu Z, to prawdziwa jest każda równoważność o postaci: x jest przekonany, że Z zawsze i tylko wtedy, gdy x uznaje sąd S 2 . Tę koncepcję uznajemy za ogólne tło dla dalszych rozważań. U podstaw znanych i powszechnie stosowanych schematów wnioskowań, specyficznych dla logiki epistemicznej, leżą pewne ogóle zasady uznawania sądów. Wydaje się, że co najmniej niektóre tego rodzaju zasady mogą być wyrażone w „postaci kanonicznej” zdań ekstensjonalnego języka przedmiotowego. 1 Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji nr DEC-2011/03/B/HS1/04586. 2 Przekonanie dotyczące sądu y można formalnie określić jako parę uporządkowaną 〈O , S 〉, gdzie O jest klasą wszystkich osób, które uznają sąd S. To określenie jest uszczegółowieniem ogólniejszej definicji: „Postawa propozycjonalna jest, najogólniej rzecz biorąc, parą złożoną z sądu i zbioru systemów intencjonalnych, [. . . ] które przyjmują tę postawę w stosunku do tego sądu.” (Fodor 1999, s. 29). Studia z Kognitywistyki i Filozofii Umyslu, 8(1): 23–33, 2014 Copyright © 2014 A. Bilat