Ağdaki Olta Balıkları ve Viral Pazarlamacılar Sema İşler * Barbaros Andiç** Özet Hızla değişen teknolojik gelişmeler sonucunda internet ve sosyal ağlar üzerinden birer viral pazarlamacıya dönüşen tüketicilerin birer internet kullanıcısı olarak demokratik hakları nasıl korunmalıdır? sorusunsalından yola çıkan bildiride tüketicilerin haklarına ışık tutulması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler Ağızdan ağıza reklam, internet, viral pazarlama, sosyal ağlar. * Tarihin tüm gelişim süresi içerisinde teknolojik alanlarda yaşanılan gelişmeler ve yeni teknolojik buluşlar, toplumları ekonomik, kültürel, siyasi ve sosyal yaşamlarında derinden etkilemiş ve değişimler yaratmış, aynı zamanda bu teknolojik buluşlar yeni dönemlerin açılmasına da aracılık etmiştir. 20. yüzyılın bitiminde dünyada hemen hemen herkesi ilgilendiren önemli gelişmeler olmuştur. Bu gelişmelerin başlıcaları; “küreselleşme” ve “Internet aracılığıyla iletişim” olarak adlandırılabilir 1 . Küreselleşme, iletişim ve ulaşım alanlarında meydana gelen gelişmelerle dünyanın giderek küçülmesine, ekonomik ve siyasal birlikler kurulmak suretiyle de sınırların ortadan kalkmasına neden olmuştur. Küreselleşme ve iletişim teknolojilerinde de sürekli yaşanmakta olan bu değişim, beraberinde bir takım yeniliklere ve değişikliklere yol açmaktadır. Küreselleşen dünyanın en önemli kitle iletişim araçlarından birisi haline gelen internet, doğaldır ki bu değişimin merkezinde yer alır. Neredeyse her sektörde etkisini hissettiren ve bu sektörlerde bir takım değişiklikler yaratan internet, reklamcılık sektörünü de büyük ölçüde etkilemiştir. Bu durumun en önemli örneklerinden birisi olarak da, internetin bu denli önem kazanması ile birlikte, reklâmlar ile hedef kitlelerin yani tüketicilerin kesiştiği noktaların değişmeye başlamış olduğunu söylemek de yanlış olmayacaktır. * Maltepe Üniversitesi SBE İletişim Bilimleri Doktora Programı, semaisler@gmail:com **Maltepe Üniversitesi SBE İletişim Bilimleri Doktora Programı, barbarosandic@yahoo.com 1 M. Özgür Seçim, İletişim Teknolojilerinde Yaşanan Değişimlerin Reklamcılığa Olan Etkileri: Internet Reklamcılığı, İzmir Ekonomi Üniversitesi, s:2 (http://idc.sdu.edu.tr/tammetinler/bilim/bilim16.pdf)