ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 - 4688 (Print) Volume 5 Issue 1, p. 349-366, January 2013 H i s t o r y S t u d i e s Volume 5 Issue 1 Ocak/January 2013 Mezopotamya, Anadolu ve Mısır Medeniyetlerinde Güneş Kültü The Cult of the Sun in Mesopotamia, Anatolia and the Egypt Civilizations Ebru Uncu Ankara Üniversitesi - Ankara Öz: Bu calisma Mezopotamya, Mısır ve Anadolu medeniyetlerinde göksel güçlere ozellikle Gunes’e verilen önemin sebeplerini incelemektedir. Tanrılaştırılan gök varlıklarından Güneş, bu toplumlar tarafından büyük saygı duymuştur. Güneşe bu kadar çok önem verilmesinin sebebi ise onun yaşam verici gücü ve bereketin kaynağı olmasıdır. Nitekim tarıma elverişli ve bereketli topraklarda yasayanlar genellikle güneş tanrısı ya da tanrıçasına tapınmışlardır. Anahtar Kelimeler: Güneş Kültü, Mezopotamya, Anadolu, Mısır Abstract: This study examines why the ancient civilizations of Mesopotamia, Egypt and Anatolia gave emphasis to celestial powers, especially the Sun. Among the divinized celestial powers, the Sun was highly respected in these civilizations. Because the sun has been regarded as the source of power to give life and as the source of fertility, its significance was elevated. Hence, the residences of arable and fertile lands often worshipped a either Sun god or a Sun goddess. Key Words: Sun Cult, Mesopotamia, Anatolia, Egypt GİRİŞ Din, insanlıkla doğmuş, gelişmiş ve daima insanoğluyla birlikte varlığını devam ettirmiştir. Tarihin hangi devresine bakılırsa bakılsın dini inançları olmayan bir topluma rastlanmak mümkün değildir. İnsanlık tarihinde, insanın önemli sayılabilecek en bariz niteliklerinden birisi din olgusu olmuştur. İnsanoğlu tarih boyunca, her zaman kendisinin insanüstü bağları olduğunu ve ihtiyaçları için kendini aşan bir kudrete yönelmesi gerektiğini düşünmüştür. 1 Bu cümleden anlaşılacağı üzere; insanoğlu ilk olarak doğa ve evreni anlamaya çalışmıştır. Bu bağlamda karşımıza “animizm” ve “totemizm” kavramları çıkmaktadır. Animizm, genel olarak ruhsal varlıklar öğretisidir. İlkel toplumlar dünyanın hem iyi hem de kötü sayısız ruhsal varlıkla dolu olduğunu düşünmüşlerdir. Hayvan ve bitkilerin hatta dünyadaki tüm cansız nesnelerin ruhlar tarafından canlandırıldığına inanılmıştır. 2 Totemizm ise hem dini hem de toplumsal bir ilkel sistemdir. İlkel insanlar bazı bitki ve hayvanları totemleri kabul etmişler ve ataları olarak tapınmışlardır. 3 Eskiçağ toplumlarına bakıldığında da insanlar doğa güçlerini, afet gibi tabiat olaylarını, tabiattan elde ettikleri ürün, doğum ve ölüm gibi durumları kendilerine izah 1 Tümer, 1986: 246. 2 Freud, 2002: 127. 3 Freud, 2002: 158.