Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri • Educational Sciences: Theory & Practice - 12(4) • Güz/Autumn • 2807-2828 © 2012 Eğitim Danışmanlığı ve Araştırmaları İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. www.edam.com.tr/kuyeb Öz Bu araştırmada, araştırmacılar tarafından belirlenen ölçütlere göre, öğretmenleri tarafından iyi ve zayıf okuyucu olarak bildirilen öğrencilerin kelime işlemleme ve okuduğunu anlama becerile- rinin karşılaştırmalı olarak incelemesi amaçlanmıştır. İlköğretim 2. sınıfa devam eden toplam 49 öğrenci (26’sı iyi okuyucu, 23’ü zayıf okuyucu) ile gerçekleştirilen araştırma, tarama modelinde be- timsel bir çalışmadır. Araştırmanın verileri, kelime işlemleme ile okuduğunu anlama becerilerini değerlendirmek üzere 3 işlem (task) aracılığı ile toplanmıştır. Birinci işlemde anlamlı kelimeleri içeren kelime listesi, ikinci işlemde anlamsız kelimeleri içeren kelime listesi, üçüncü işlemde ise anlamlı ve anlamsız cümleler yer almaktadır. Araştırmanın verileri tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre iyi ve zayıf okuyucuların kelime işlemle- me ve okuduğunu anlama performanslarında anlamlı farklılıklar olduğu ve iyi okuyucuların, zayıf okuyuculardan daha yüksek kelime işlemleme ve okuduğunu anlama performansı sergiledikleri belirlenmiştir. Ayrıca okuyucuların kelime işlemleme performansı ile okuduğunu anlama perfor- mansları arasında anlamlı bir ilişki olduğu da saptanmıştır. Anahtar Kelimeler Okuma, Okuduğunu Anlama, Kelime İşlemleme, Okuma Kuramları. Tevhide KARGIN a Ankara Üniversitesi İ. Birkan GULDENOĞLU Ankara Üniversitesi Paul MILLER Haifa Üniversitesi Okuma-yazma okul döneminin en önemli ama- cıdır ve tüm öğrencilerin kazanmaları beklenen temel bir beceridir (Moates, 2000). Öğrencilerin akademik yaşamlarını etkileyen okuma becerisi, pek çok akademik becerinin kazanılması için ge- rekli olan önkoşulu oluşturmaktadır. Okuma per- formansı ile akademik başarı arasındaki ilişkiye bakıldığında, okuma becerisinde yetersizlik göste- ren öğrencilerin, farklı ders konularına ilgi duyma- ları, ders kitaplarından okuduklarını anlamaları ve akademik alanlarda başarılı bir performans sergi- lemeleri beklenemeyeceği gibi; okuma becerisinde ortaya çıkan gecikme nedeniyle de öğrencilerin tüm akademik yaşamlarının olumsuz olarak etki- leneceği belirtilmektedir (Güzel, 1998). Okuma, temelde iki boyuttan oluşmaktadır: keli- meyi çözümleme/kodlama (decoding) ve anlama (comprehension). Kelimeyi çözümleme/kodlama, yazılı sembolleri çözümleme ve sese dönüştürebil- me yeteneği, anlama ise çözümlenen kelimelere ve sembollere anlam yükleme olarak tanımlanmak- tadır (Hoover ve Gough, 1990; Lewis ve Doorlag, 1983; Ross, 1976). Tam anlamıyla okumanın ger- çekleşebilmesi için okuyan kişinin iyi bir çözüm- leyici olması ve çözümlediği sembollerin kendisi a Dr. Tevhide KARGIN Özel Eğitim alanında profe- sördür. Çalışma alanları arasında kaynaştırma programları, eğitsel değerlendirme ve birey- selleştirilmiş eğitim programı hazırlama, erken eğitim, işitme engellilerin eğitimi, okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin desteklenmesi yer almaktadır. İletişim: Prof Dr Tevhide KARGIN, Ankara, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü, Cebeci Yerleşkesi, Cebeci 06550 Ankara. Elektronik posta: tkargin@ ankara.edu.tr Tel: +90 312 363 3350/3019 Fax: +90 312 3636145. İyi ve Zayıf Okuyucuların Kelime İşlemleme ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi