PRACE FILOLOGICZNE, tom LXIX PF 2016 (LXIX): 429–454 KRYSTYNA RUTKOWSKA Centrum Polonistyczne Uniwersytet Wileński ul. Universiteto 5, LT 01513 Wilno, Litwa e-mail: krystina.rutkovskaja@lf.vu.lt GRAFIA I ORTOGRAFIA DWUJĘZYCZNEJ POSTYLLI PUNKTY KAZAŃ KONSTANTEGO SZYRWIDA CZĘŚĆ I. ZNAKI GRAFICZNE I PISOWNIA W TEKŚCIE POLSKIM SŁOWA KLUCZOWE: graia, ortograia, Szyrwid, drukarnia Akademii Wileńskiej, postyllograia na Litwie KEYWORDS: graphy, orthography, Sirvid, printing house of Vilnius Academy, postylgraphy in Lithuania Konstanty Szyrwid (ok. 1579–1631) – litewski jezuita, kaznodzieja, autor słow- nika języka litewskiego i pierwszych oryginalnych kazań w języku litewskim na terenie rdzennej Litwy. Charakteryzując zasługi Szyrwida dla kultury litewskiej, badacze podkreślają, że działał on w okresie budzenia się litewskiej świadomości narodowej, odradzania się języka litewskiego, którego był gorącym miłośnikiem i obrońcą (Rabikauskas 1982, s. 103; Ulčinaitė 2004: 449–462; 2007, s. 43–57). Pisał swoje kazania w dobie, kiedy ukazał się przetłumaczony przez Daukszę na litewski Katechizm Ledesmy (1605) i Postylla Jakuba Wujka (1599), a także po- stylla Mikołaja Reja (1600) w przekładzie Jakuba Markowicza (lit. Morkūnasa). Pisząc kazania oryginalne, przyczynił się do rozwoju litewskiego języka literackie- go, tworzył oryginalną terminologię religijną w języku litewskim, nowe barwne wyrazy dobierał z gwary ojczystej (Ulčinaitė i Jovaišas 2003, s. 358). Przyświecał