Logistyka - nauka Logistyka 4/2015 Szymon Fierek 1 , Politechnika Poznańska, Zakład Systemów Transportowych Budowa modelu podaży transportu publicznego dla wieloagentowego modelu symulacyjnego 1. WSTĘP Model podaży to jeden z kluczowych komponentów modelu ruchu. Jest on reprezentowany w głównej mierze poprzez sieć transportową oraz środki transportu, odwzorowane w formie numerycznej. Dzięki właściwie zamodelowanej sieci transportowej możliwe jest przeprowadzenie procedur rozkładu ruchu na sieć transportową, czyli dokonanie przy pomocy różnego rodzaju algorytmów, alokacji popytu do określonej podaży. W rezultacie możliwe jest określenie wielkości potoków ruchu na poszczególnych ogniwach / łukach sieci transportowej [8], [14]. Rozpiętość poziomu szczegółowości modeli ruchu jest szeroka - począwszy od modeli makroskopowych poprzez mezo- skończywszy na mikroskopowych [13]. Modele makroskopowe oceniają ruch na wysokim poziomie agregacji jako potok ruchu (liczba pojazdów przekraczających przekrój w jednostce czasu), nie skupiając się na jego elementach składowych (pojazdach), podczas gdy model w skali mikro opisuje zachowania jednostek wchodzących w skład strumienia ruchu jak również interakcje jakie między nimi następują. Modele mezoskopowe są na pośrednim poziomie szczegółowości, opisując poszczególne pojazdy, ale nie uwzględniając często zachodzących między nimi reakcji. W związku z tym model podaży powinien być również dostosowany do potrzeb skali modelowania. W przypadku najbardziej ogólnych modeli w skali makro, nie jest konieczne bardzo szczegółowe odwzorowywanie sieci. W przeszłości, często w modelach tych bywała nawet pomijana geometria odcinków (stosowano jedynie proste odcinki międzywęzłowe). Wynikało to po części z ograniczeń stosowanych narzędzi, a po części także z wydajności sprzętu komputerowego. Takie uproszczenie było zbyt daleko idące i mogło powodować wiele przekłamań. Możliwości obecnie stosowanego zarówno oprogramowania, jak i sprzętu komputerowego, pozwalają na zastosowanie dużo bardziej szczegółowego odwzorowania sieci, przypominającego nawet to znane z modeli mikroskopowych. W związku z powyższym autor niniejszej pracy, podjął próbę weryfikacji możliwości wykorzystania modelu podaży pochodzącego z makroskopowego modelu ruchu (na przykładzie modelu aglomeracji poznańskiej [5]) do potrzeb modelu symulacyjnego mikroskopowego budowanego w oparciu o wymagania MATSim, ze szczególnym uwzględnieniem podaży w publicznym transporcie zbiorowym. Ponadto dokonano porównania tego modelu z powszechnie dostępną siecią transportową pochodzącą z systemu OpenStreetMap (OSM) [11]. Prace te stanowiły pierwszy etap przy opracowywaniu całodobowego, dynamicznego modelu symulacyjnego aglomeracji poznańskiej, zbudowanego w oparciu o podejście wieloagentowe. Artykuł składa się z pięciu rozdziałów – w pierwszym przedstawiono wprowadzenie do tematyki poruszanej w pracy. W kolejnych dwóch rozdziałach opisano podstawy metodyczne związane z tematyką pracy – w rozdziale drugim zagadnienia związane z modelowaniem sieci transportowych, zaś w trzecim pryncypia symulacji ruchu w systemie MATSim. Rozdział czwarty przedstawia porównanie dwóch różnych sposobów budowy modeli podaży. W ostatnim, piątym rozdziale podsumowano pracę wyciągając wnioski. Całość pracy uzupełniona została wykazem literatury oraz streszczeniami w języku polskim i angielskim. 1 szymon.fierek@put.poznan.pl