4888 OSKARBSKI Jacek 1 MISZźWSKI Michał 2 Koncepcja usprawnień funkcjonowania transportu zbiorowego w Gdyni WSTĉP Jedną z waĪniejszych cech wyróĪniających ludnoĞć terenów silnie zurbanizowanych jest jej mobilnoĞć. ĩycie w mieĞcie wymaga częstego przemieszczania się, wynikającego z koniecznoĞci realizacji róĪnorodnych potrzeb, związanych między innymi z pracą, nauką, czy rekreacją. Rozwój gospodarczy i społeczny powoduje, Īe w obecnych czasach w Polsce obserwuje się rozbudowę obszarów zurbanizowanych. Szczególnie dynamicznie rozwijają się strefy podmiejskie duĪych aglomeracji, co związane jest z postępującym procesem suburbanizacji. Jest on takĪe coraz bardziej widoczny w rejonie Trójmiasta. Powstawanie nowych osiedli mieszkaniowych w rejonach przedmieĞć, przy jednoczesnym zwiększaniu usługowego charakteru obszarów centralnych miast powoduje, Īe znacznie wzrasta liczba Ĩródeł i celów codziennych podróĪy. Zazwyczaj stają się one coraz dłuĪsze i pochłaniają więcej czasu. Dynamiczny rozwój motoryzacji połączony ze wzrostem popytu na transport powoduje, Īe przemieszczanie się w miastach staje się coraz bardziej uciąĪliwe, ze względu na niewydolnoĞć układów transportowych. Nieodzownym elementem wszystkich duĪych miast jest funkcjonowanie systemów transportu zbiorowego. Ich zadaniem jest przede wszystkim zapewnienie mieszkańcom moĪliwoĞci realizacji potrzeb przewozowych, przy zachowaniu poĪądanej jakoĞci obsługi transportowej i atrakcyjnoĞci cenowej. W ostatnich czasach w większoĞci polskich miast obserwuje się jednak spadek liczby pasaĪerów przewoĪonych przez Ğrodki transportu zbiorowego. Wpływa na to wiele czynników, z których najbardziej istotnym wydaje się być wzrost poziomu motoryzacji indywidualnej, związany z większą dostępnoĞcią do samochodów osobowych. W celu zahamowania negatywnych tendencji związanych ze zmianą zachowań komunikacyjnych mieszkańców miast oraz rosnącym zatłoczeniem dróg, konieczne jest właĞciwe planowanie transportu oraz wdraĪanie zaplanowanych działań oparte na zasadzie zrównowaĪonego rozwoju. Systemy transportowe miast powinny być planowane i rozwijane w taki sposób, aby umoĪliwić mieszkańcom swobodne przemieszczanie się zarówno obecnie, jak i w przyszłoĞci. W tym celu naleĪy kształtować poĪądane zachowania transportowe wĞród mieszkańców miast, skierowane przede wszystkim na większe wykorzystanie potencjału transportu zbiorowego w przewozach pasaĪerów, szczególnie na obszarach Ğródmiejskich [1]. 1 DIAGNOZA FUNKCJONOWANIA TRANSPORTU ZBIOROWEGO W GDYNI Diagnoza funkcjonowania transportu zbiorowego w Gdyni miała na celu wskazanie wymaganych usprawnień elementów systemu. Podstawowym celem analiz diagnostycznych była identyfikacja obszarów wymagających zwiększenia dostępnoĞci transportowej oraz tras i linii, na których istnieją moĪliwoĞci i zasadnoĞć redukcji czasów podróĪy. Diagnoza stanowiła podstawę do przedstawienia propozycji wariantów koncepcyjnych, które umoĪliwią weryfikację kierunków rozwoju systemu transportowego żdyni, wynikających z regionalnych i lokalnych dokumentów planistycznych i strategicznych [2]. 1.1 Model systemów transportu W celu oceny systemu transportu zbiorowego opracowano czterostadiowy model podróĪy, w którym uwzględniono modele generacji podróĪy, rozkładu przestrzennego podróĪy, podziału zadań przewozowych oraz rozkładu ruchu w sieci. Model podróĪy, który opracowano w Ğrodowisku 1 Politechnika żdańska, Wydział InĪynierii Lądowej i ĝrodowiska, Katedra InĪynierii Drogowejś 80-233 żdańskś ul. Narutowicza 11/12, tel. 604-475-876, jacek.oskarbski@pg.gda.pl. 2 Zarząd Dróg i Zieleni w żdyni, Dział InĪynierii Transportu; 81-364 Gdynia; ul. 10 Lutego 24, m.miszewski@zdiz.gdynia.pl