Das Weisse Band Üzerine Fragmanlar Erdem Çolak 1 “Yaşı kaç olursa olsun, 17 ya da 27, katil kim olursa olsun, bir zamanlar bebek olduklarını biliyorum. Bir bebekten bir katil yaratan karanlığı sorgulamadan hiçbir şey olmaz kardeşlerim.” Rakel Dink 0. Rahatsız edici filmlerin ustalarından kabul edilen Michael Haneke, 2009 yapımı filmi Das Weisse Band (Beyaz Bant) ile birçok açıdan üzerinde konuşulmaya değer, zengin ve çarpıcı bir yapıt ortaya koyar. Birinci Dünya Savaşı’nın arifesinde küçük bir Alman köyünde geçen bir dizi olaya odaklanan Haneke, sonlarını belirsiz bıraktığı olay örgüleri ile yaşanan suçların hem o günkü koşullardaki sebeplerini hem de daha sonrasında bugüne kadar gelen tarihsel sürecin oluşmasındaki etkileri üzerinde izleyicinin düşünmesini sağlamak amacındadır. Roy Grundmann'ın yerinde saptamasıyla Haneke'nin bazı filmleri Bildungsroman'ın bir çeşit sapması olarak da okunabilir 2 . Özellikle Caché ve Das Weisse Band, olgunlaşma ve toplumla uyumlu hale gelme il e sonlanan Bildungsroman geleneğinin, modern Avrupa toplumlarının gerçeğiyle yaşadığı uyumsuzluğu göstermesi bakımından çok etkili filmler olmuşlardır. Bu uyumsuzluk hem onu oluşturan temellerin hem de bu uyumsuzluğun yarattığı sonuçların bir aradalığı ile hala Avrupa burjuva toplumu geleneğini sarsan etkilere sahiptir. Haneke seyirciyi film üzerine düşünmeye sevk eden değil fakat seyirciyi buna zorlayan bir yönetmendir. Zira seyirciyle kurduğu ilişkide insan doğasına dair deşmeye çalıştığı her türlü şey, filmdeki olay örgüsüne sıkıştırılamayacak kadar çoktur. Neredeyse hiçbir karakter tam bitmemiştir, hiçbir karakter tek fail değildir, hiçbir karakter bütün sorumluluğu üzerine alıp izleyiciyi rahatlatan bir yapıda kurgulanmamıştır. Önemli olan 1 Ankara Üniversitesi, SBF Siyaset Bilimi, Doktora Öğrencisi. 2 Grundmann, R. (2010), ”Unsentimental Education: An Interview with Michael Haneke”, R. Grundmann (Ed.)., A Companion to Michael Haneke. Chichester, U.K: Wiley-Blackwell, pp. 591.