332
Tamaz gogolaZe
xelnawerTa erovnuli centri
arsen manglelis 1667 wlis saaRmSeneblo warwera
manglisis taZridan da misi mniSvneloba abaSiSvilTa
feodaluri saxlis istoriisaTvis
winamdebare naSromSi ganvixilavT manglisis taZris galavnis aRmosavleT kedel-
Si, Sesasvlelis Tavze moTavsebul 1667 wlis arsen manglelis samSeneblo warweras.
Cven XVII-XVIII saukuneebis qarTuli diplomatikuri Zeglebis safuZvelze SevecdebiT
kidev erTxel am samSeneblo warweraSi moxseniebuli arsen manglelis feodaluri sax-
lis kuTvnilebis sakiTxis garkvevas. dRemde qarTul istoriografiaSi (guram jandi-
eri, guliko mWedliZe) myarad aris damkvidrebuli, rom 1667 wlis samSeneblo warwera-
Si moxseniebuli arsen mangleli baraTaSvilTa sagvareulos erT-erTi ganStoebis _
germanoziSvilTa feodaluri ojaxis warmomadgeneli gaxldaT. Cveni azriT, qarTul
specialur literaturaSi damkvidrebuli aRniSnuli mosazreba ar Seesabameba realo-
bas da Cveni mxridan kidev erTxel gadaxedvas moiTxovs.
1667 wlis arsen manglelis samSeneblo warwera dRemde qarTul specialur li-
teraturaSi mravalgzis iqna gamocemuli. gTavazobT aRniSnuli warweris publikaciebs
qronologiuri TanmimdevrobiT.
pirvelad, aRniSnuli warwera 1837 wels mari brosem (1802-1880 ww.) gamosca. mecni-
eri ganixilavs ra manglisis taZris warwerebs, sul bolos exeba arsen manglelis
warweras da dasZens, rom am warweris Sesaxeb cnoba mas m. CubinaSvilma miawoda. amis
Semdeg ki mohyavs m. CubinaSvilis mier misTvis gagzavnili warweris teqstis qarTuli
gadmonaweri da misi frangul enaze perefrazireba:
`RmerTo Seiwyale amisi amSenebeli, mangleli episkoposi arseni, ostati Teimura-
zisa. qoronikons: tn: