Michał Kuran Uniwersytet Łódzki O wypowiedziach zalecających w polskich kronikach z XVI i początku XVII wieku Kompozycyjną i wydawniczą ramę dawnych dzieł współtworzyły uję‑ te wierszem lub prozą teksty, które miały na celu pozyskanie przychylności odbiorców przede wszystkim dla dzieła, ale również pośrednio dla autora 1 . Wychodziły spod pióra samych pisarzy oraz innych, nierzadko cieszących się uznaniem osób, którym z różnych względów zależało na przychylnej ocenie przez czytelników konkretnych utworów. Oprócz tego elementy pełniące ana‑ logiczną funkcję odnajdujemy w innych piśmienniczych cząstkach ramowych, takich jak szeroko rozumiana tytulatura, listy dedykacyjne, przedmowy, skie‑ rowane do odbiorców teksty, z którymi winni się zapoznać przed lekturą dzie‑ ła i po niej 2 . W piśmiennicze elementy ramowe wyposażona została już, jak wiadomo, Kronika polska Anonima zwanego Gallem. W innych pracach historycznych z najdawniejszego okresu, także w ich głównym korpusie, również odnajdu‑ jemy wypowiedzi (między innymi listy dedykacyjne i przedmowy) pełniące funkcję zalecającą w stosunku do tych dzieł oraz samych dziejopisarzy. Oprócz przywołanych gestów z początku XII stulecia wspomnieć należy ukończoną 1 Zob. R. Ocieczek: Rama utworu i rama literacko‑wydawnicza książki. W: Eadem: Studia o dawnej książce. Katowice 2002, s. 9. 2 Rozważania teoretyczne na temat funkcji wybranych elementów ramowych w dawnych dziełach zawarte są w cyklu prac zebranych w autorskiej publikacji Renardy Ocieczek: Studia o dawnej książce… Oprócz tekstu przywołanego w pierwszym przypisie, na uwadze mam trzy inne: O różnych aspektach badań literackiej ramy wydawniczej (s. 17–28) i Przedmowy w książkach wieku XVII (s. 29–43); O listach dedykacyjnych twórców staropolskich (s. 44–57).