Farklı Şebekeler Üzerinden Uçtan Uca Emniyetli Haberleşmede Sinyalleşme Signaling for End-to-end Secure Communications on Different Networks Orkun DİLLİ 1 , Sedat NAZLIBİLEK 2 , Murat KOYUNCU 2 , Nursel AKÇAM 1 , Oğuz BOZOKLU 1 Elekt.Elek. Müh.Böl.,Müh.Mim.Fak., Gazi Üniversitesi, Maltepe/ANKARA odilli@gazi.edu.tr, ynursel@gazi.edu.tr 2 Müh.Fak., Atılım Üniversitesi, İncek/ANKARA snazlibilek@tsk.mil.tr, mkoyuncu@atilim.edu.tr Özet Haberleşme ve elektronik teknolojilerindeki çok hızlı gelişmeler, hem askeri hem de sivil alanda kullanılan cihazların çok kısa sürede değişerek yerini yeni teknolojilerle üretilen cihazların almasına neden olmaktadır. Haberleşmenin güvenliğini tam olarak sağlayabilmek ve farklı yapıları uçtan uca görüştürebilmek çok çaba gerektirir hale gelmiştir. Uluslararası kuruluşlar ve gelişmiş ülkeler, farklı haberleşme ağlarının karşılıklı çalışabilirliği konusundaki problemin farkına vardıkları için problemin çözümüne yönelik olarak temelleri 1980’li yıllara dayanan ancak 2000 yılından sonra hız kazanan bir takım çalışmalar içerisine girmişlerdir. Ancak, bugüne kadar sorunu ortadan kaldıracak yeterli çözümü ürettiklerini söylemek mümkün değildir. Farklı teknolojik altyapılara sahip haberleşme cihazlarının karşılıklı, emniyetli görüştürülebilmesi konusundaki çalışmalar devam etmektedir. Bu bildiride, farklı haberleşme ağları arasındaki karşılıklı çalışabilirlik ve uçtan uca emniyetli haberleşmenin yapılması için gerekli sinyalleşme konusuna dikkat çekilmiştir. Abstract The new advances on telecommunications and electronical technology cause that equipment produced with new technology frequently substitutes for older equipment used in both military and civil environments. Providing end-to-end secure communication on different network infrastructures has needed much effort than usual. Since International foundations and developed countries were aware of the problem about interoperability of different communication networks, they started some studies whose basis dated to 1980’s but gained speed after 2000. It is not possible to say that they have been able to produce enough solutions to eradicate the problem. The studies about interoperability of networks having different technological infrastructure and seamless end-to-end secure communications on them have been continuing. In this study, signaling which requires the interoperability among different communication networks and accomplishment of end-to-end secure communication was taken into consideration. 1. Giriş Haberleşme ve elektronik teknolojilerindeki çok hızlı gelişmeler, hem askeri hem de sivil alanda kullanılan cihazların çok kısa sürede değişerek yerini yeni teknolojilerle üretilen cihazların almasına neden olmaktadır. Haberleşme ağlarında oluşan ve her geçen gün de giderek artan farklı yapılar, ağların birbirleriyle karşılıklı uyum içerisinde, kesintisiz ve güvenli bir şekilde çalışmaları konusunda birçok problemi beraberinde getirmektedir [1]. Problemin idrakinde olan gerek gelişmiş ülkeler gerekse uluslararası organizasyonlar tarafından özellikle son on yıldır ulusal ya da uluslararası ortaklıklar şeklinde karşılıklı çalışabilirlik konusuyla ilgili ciddi araştırma geliştirme faaliyetlerinde bulunulmaktadır. Bu faaliyetlerin önemlilerinden bir tanesi, ABD tarafından geçtiğimiz yüzyılın sonlarında geliştirilmesine başlanılan FNBDT (Future Narrow Band Digital Terminal) projesidir. Sonraki dönemlerde bu proje NATO tarafından da kabul görmüş ve kendi bünyesine uygun hale getirilmesi için çalışmalar başlatılmıştır. Bu çalışmalarda sinyalleşme protokolü için FNBDT yapısı esas alınmıştır. NATO/SCIP (Secure Communication Interoperability Protocol) ismi verilen bu çalışma, haberleşme ortamından (fiziksel ve mantıksal düzeyde) bağımsız olmak üzere haberleşen cihazların karşılıklı güvenli çalışabilirliğini sağlamayı esas almaktadır. NATO/SCIP sinyalleşmesi esas olarak bütün SCIP uygulamalarını kapsayacak şekilde yaygın ihtiyaçları ele almakla birlikte, benzer veya çok farklı ağlar arasında IP tabanlı uçtan uca emniyetli bir haberleşmenin işlerliğini sağlamak konusuna yoğunlaşmaktadır. Haberleşme ağları arasındaki farklılaşmalar daha çok alt seviye protokol katmanlarında olduğundan, SCIP sinyalleşmesi bu farklılaşmayı ortadan kaldırmak hedefiyle, uygulama katmanı gibi daha üst katmanlarda uçtan uca sinyalleşme standartları getirerek problemlere çözüm bulmaya çalışmaktadır. Bu bildiride, farklı haberleşme ağları arasındaki karşılıklı çalışabilirlik ve uçtan uca emniyetli haberleşmenin yapılmasında kullanılacak sinyalleşme konusu incelenmiştir.