EKONOMİ BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt 1, Sayı 2, 2009 ISSN: 1309-8020 (Online) 1 ZARARLI ALIŞKANLIĞI ÖNLEMEYE YÖNELİK BİR ARAÇ OLARAK GÜNAH VERGİLERİ VE ETKİNLİĞİ Deniz TURAN Uludağ Üniversitesi İİBF Maliye Bölümü 16059 Görükle/Bursa E-posta: dturan@uludag.edu.tr Ali YURDAKUL Uludağ Üniversitesi İİBF Maliye Bölümü 16059 Görükle/Bursa E-posta: ayurdakul@uludag.edu.tr Özet Devletin gelire ihtiyaç duyduğu zamanlarda sigara, alkol, kumar ve benzeri mal ve hizmetler üzerine aşırı vergiler uygulayarak gelirini artırmaya çalışması yaygın bir uygulamadır. Günah vergisi olarak isimlendirilen bu tür müdahaleler, son yıllarda artış göstermeye ve ekonomik hayatta etkilerini daha fazla hissettirmeye başlamıştır. Günah vergilerinin dışsal maliyetlere yol açan malların tüketimini azaltmak ve yol açtığı zararları içselleştirmek amacıyla bir araç olarak kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Yapılan çalışma, günah vergilerinin temel özelliklerini ve ortaya çıkardığı ekonomik ve sosyal etkileri açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Günah vergilerinin ekonomik ve sosyal açıdan incelendiği bu çalışmanın bulguları şunlardır; Günah vergileri ilk uygulandığı dönemlerde dini temellere dayanana bir yapıya sahip olmasına karşılık, son yıllarda ekonomik ve sosyal gerekçelerle alınması ile bu vergilerin kapsamı genişlemeye başlamıştır. Günah vergilerinin zararlı alışkanlıkları önlemede ki rolü sınırlı düzeydedir. Anahtar Kelimeler: Günah Vergisi, Ramsey Kuralı, Vergi Kaçakçılığı Alan Tanımı: Mali İktisat (Kamu Ekonomisi ve Kamu Maliyesi) SIN TAX AND EFFECTIVENESS AS AN INSTRUMENT FOR PREVENTION OF HARMFUL HABITS Abstract When governments needs increase of budget revenue generally they used to extreme tax policy for cigarettes, alchol consumption and etc. This kind of policies named on “sin tax” and which has been increased in economic life and politics structure. But policy makers intendend this kind of tax priorities for averting damages for public health and internalizing externalities. This study focused on basic characteristics of sin taxes and economics – social effects. The main findings of our work is sin taxes had been used for religional purpose; but nowadays frequently extended for general tax policies and purpose of prevent public health threats is minumum. Key Words: Sin Taxes, Ramsey Rule, Efficiency, Externalities, Public Health JEL Classification: H21, H23, I18