Praktyka Teoretyczna Numer 1(23)/2017 ISSN 2081-8130 DOI: 10.14746/prt.2017.1.6 www.praktykateoretyczna.pl OUVRIERS, PROLETARJAT, CZY STAN CZWARTY? KONCEPTUALIZACJE KLASY ROBOTNICZEJ W KRĘGACH POLSKIEJ LEWICY (1832-1892) PIOTR KULIGOWSKI Abstrakt: Autor bada sposoby konceptualizacji klasy rŚbŚtniczej w krgach śŚlskiej lewicy Śd śŚwstania TŚwarzystwa DemŚkratycznegŚ PŚlskiegŚ (1832) aŽ dŚ zjazdu śaryskiegŚ, w efekcie któregŚ utwŚrzŚnŚ PŚlsk Parti SŚcjalistyczn (1892). Pierwsza czšć artykułu śŚšwicŚna jest ŚkresŚwi 1832–1846. Zawiera Śna analiz śierwszych uŽyć śŚjć takich jak „śrŚletarjat” w śŚlskim jzyku śŚlitycznym, a takŽe ukazuje refleksyjny charakter transferu śŚjć śŚlitycznych z jzyka francuskiegŚ. W drugiej czšci tekstu (1846–1878) z jednej strony podejmowana jest problematyka sśŚwŚlnienia śrŚcesu adaśtacji nŚwych śŚjć ŚdnŚszcych si dŚ klasy rŚbŚtniczej, z drugiej zaš strŚny – pokazana zostaje zmiana pokoleniowa zachŚdzc w krgach śŚlskiej lewicy. W trzeciej czšci ŚmówiŚne s lata 1878–1892. Jej celem jest wskazanie, Že dŚśierŚ w śrzyśadku schyłku dziewitnastegŚ wieku mŚŽna mówić Ś sytuacji, w której zmiany śŚjciŚwe były rezultatem sumŚwania dŚšwiadcze śŚlskiej wsśólnŚty. RŚbŚtnicy w tym Śstatnim Śkresie ukazywani byli jakŚ Śfiary kaśitalizmu, ale takŽe jakŚ ta klasa, która ów system Śbali. Słowa kluczowe: XIX wiek, klasa rŚbŚtnicza, śŚjcie śŚlityczne, śŚjciŚwa zmiana, śŚlityczna nŚwŚczesnŚšć