1 Dr Magdalena Hodalska Emocje i wartoĞci w nekrologach ofiar katastrofy pod Smoleńskiem Nekrologi prasowe to historia Polski, twierdzi Roch Sulima 1 . „Historia Polski zapisana personalistycznie, demokratycznie, (…) a przy tym emocjonalnie, uczuciowo, w stosunkowo jednorodnej stylistyce mówienia o człowieku i jego Ğwiecie” 2 . Nekrologi są Ğwiadectwem przeĪyć ludzi dotkniętych dramatem Ğmierci. Są dokumentem zachowującym język, w jakim ci ludzie wyraĪali swoje uczucia i myĞli, swoje oceny wypadków i wydarzeń, które zabrały ich najbliĪszych. 10 kwietnia 2010 roku na lotnisku pod Smoleńskiem rozbił się prezydencki samolot, wiozący polską delegację na rocznicowe uroczystoĞci do Katynia. W katastrofie zginęła prezydencka para oraz przedstawiciele parlamentu, wojska, i duchowieństwa, a takĪe osoby, dla których zaproszenie do samolotu miało być wyróĪnieniem i dowodem uznania ich zasług w walce o niepodległą Polskę. 96 osób zginęło w lesie pod Smoleńskiem, kiedy samolot podchodził do lądowania. żazety przez tydzień pisały tylko i wyłącznie o katastrofie i tragicznie zmarłych pasaĪerach tragicznego lotu. Połowę dzienników wypełniły nekrologi pary prezydenckiej i innych ofiar wypadku. Podobno istnieje coĞ takiego, jak „gazetowa przestrzeń przeznaczona dla Ğmierci i umarłych”Ś „Sensacyjne wiadomoĞci o nagłych wypadkach, katastrofach i klęskach Īywiołowych, pociągających za sobą liczne ofiary, umieszcza się na stronie pierwszej. NaleĪą one do ekscytującego obszaru pornografii Ğmierci” 3 . Te teksty [informacje, relacje z miejsca wypadku, korespondencje, reportaĪe, artykuły, wywiady] pisane są przez dziennikarzy i mają swoją okreĞloną poetykę, która moĪe stwarzać wraĪenie, Īe „codzienną prasę wypełniają portrety diabolusów, angelusów – sprawców Ğmierci, ofiar, wybawców. Obfituje ona w zgony bezosobowe, bo liczne. Ale obok nich w tych samych gazetach swe miejsce odnajduje Ğmierć konkretna, osobowa, pozbawiona anonimowoĞci” 4 . Przestrzeń tę tworzą nekrologi, płatne ogłoszenia ujęte w czarne ramki. 1 W recenzji ksiąĪki Jacka Kolbuszewskiego. Cyt zaŚ J. KolbuszewskiŚ Z głębokim Īalem... O współczesnej nekrologii, Wrocław 1997, str. 14. 2 Ibidem. 3 J. KolbuszewskiŚ Z głębokim Īalem... O współczesnej nekrologii, Wrocław 1997, str. 12. 4 J. KĞciuczykŚ Nekrolog prasowy – medium pomiędzy Īywymi a umarłymi, Poradnik JĊzykowy, 2005, z. 9, str. 19.