EWELINA DRZEWIECKA Instytut Slawistyki PAN Myśl postsekularna w badaniach slawistycznych. Próba spojrzenia* Abstract The Postsecular Thought in Slavic Studies. A Brief Overlook The paper is an introduction into the issue of postsecular thought. First, it presents the as- sumptions, practical manifestations and modifications of the notion of postsecular thought in philosophy (of religion), as well as in sociology and political science. In the second part the paper shows how the notion can be adapted in literature and culture studies, in order to indicate its usefulness in Slavic studies. In the end, it is suggested that the postsecular thought may be particularly productive in researching modern Slavic cultures due to the specific context of their development, i.e. their significant relationship to the West (Western Europe), from which there emerge problems of modernization and the place of religion in the process of adapting the (post)Enlightenment patterns. Keywords: postsecular theory, Slavic studies, methodology, modernity, religion. Zdobywająca dziĞ coraz większy rozgłos – i to nie tylko wĞród badaczy – myĞl postsekularna zasługuje na szczególną uwagę. ChociaĪ pojęcie to stało się popu- larne takĪe w Polsce 1 , to okazuje się, Īe pozostaje ono niejasne, wieloznaczne lub teĪ jest uĪywane w tak odmiennych kontekstach, iĪ traci ostroĞć i w tym sensie * Niniejszy artykuł stanowi jedynie wprowadzenie w „postsekularną” problematykę, z natury rzeczy nie jest zatem wolny od skrótów myĞlowych i uproszczeń. Prezentowane tu ujęcia oraz propo- zycje typologii mają charakter wstępnego rozpoznania, koniecznego w opinii autorki do wyrugowania przedsądów na temat myĞli postsekularnej, a następnie do zrozumienia poĪytków płynących z jej zaadaptowania na gruncie slawistyki. 1 Ostatnio zaczęły się pojawiać oddzielne antologie i tomy zbiorowe poĞwięcone zjawisku. Zob. Drzewo poznania. Postsekularyzm w przekładach i komentarzach, red. p. Bogalecki, A. Mitek-Dziem- ba, Katowice 2012; Deus otiosus. NowoczesnoĞć w perspektywie postsekularnej, red. A. Bielik-Robson, M.A. Sosnowski, Warszawa 2013; „Stan Rzeczy” 2014, nr 2(5). O ile pierwsza z wymienionych ksiąĪek stanowi zbiór przekładów i komentarzy „klasyków” zwrotu postsekularnego, pojętego jako powrót dyskursu religijnego na łono współczesnej humanistyki, o tyle druga przedstawia „postsekularną analizę nowoczesnoĞci”, uprawianą przez „szkołę” Agaty Bielik-Robson. Trzecia pozycja to numer pół- rocznika Instytutu Socjologii UW w całoĞci poĞwięcony postsekularyzmowi w naukach społecznych. Studia Litteraria Universitatis Iagellonicae Cracoviensis 9 (2014), z. 1, s. 29–44 doi:10.4467/20843933ST.14.003.3050 www.ejournals.eu/Studia-Litteraria