www.pmp.viamedica.pl 119 Artykuł poglądowy Adres do korespondencji: dr med. Marek Radomski Klinika Kardiologii i Chorób Wewnętrznych, Szpital Uniwersytecki im. Dr. A. Jurasza, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 9, 85–094 Bydgoszcz tel. +48 (52) 585 40 23, faks +48 (52) 585 40 24, e-mail: marekradomski@cm.umk.pl Polska Medycyna Paliatywna 2005, 4, 3, 119–126 Copyright © 2005 Via Medica, ISSN 1644–115X Marek Radomski, Grzegorz Grześk, Jacek Kubica Klinika Kardiologii i Chorób Wewnętrznych Collegium Medium im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Choroba niedokrwienna serca u pacjentów z nowotworem Ischaemic heart disease in patients with neoplasm Streszczenie Duża częstość występowania choroby wieńcowej i nowotworów w krajach europejskich sprawia, że prawie codziennie spotyka się osoby, u których współistnieją oba te schorzenia. Ich wzajemny wpływ powoduje zwiększone ryzyko zarówno leczenia kardiologicznego, jak i onkologicznego. Leczenie stosowane w onkolo- gii, radioterapia i chemioterapia istotnie wpływają na przyspieszenie rozwoju miażdżycy i wystąpienia klinicznych objawów choroby wieńcowej. Chemioterapia może dodatkowo wywoływać skurcz tętnic wień- cowych. Obecność choroby niedokrwiennej serca często ogranicza możliwości intensywnego leczenia no- wotworu. W takich przypadkach zabiegi rewaskularyzacyjne mogą umożliwić intensywniejsze leczenie onkologiczne i poprawić jego wyniki. Celem niniejszej pracy jest omówienie związków między chorobą nowotworową i chorobą wieńcową oraz zasadniczych problemów, z jakimi wiąże się leczenie kardiologicz- ne pacjentów obciążonych tymi chorobami. Słowa kluczowe: choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, miażdżyca tętnic, choroba nowotworowa Abstract High incidence of coronary artery and neoplastic diseases in European countries results in coexistence of both in many patients. Interactions between malignancy and ischaemic heart disease may enhance the risk of oncologic and cardiologic treatment. Potential adverse effects of therapeutic mediastinal irradiation and chemotherapy include initiation and acceleration of atherosclerosis and cardiac ischaemia symptoms occur- ring. Chemotherapy can cause additional coronary vasospasm. Aggressive oncologic treatment may be limited by coronary artery disease, and revascularization can lead to improved results. In our article we discuss most common problems in patients with coronary artery disease and neoplasm. Key words: ischaemic heart disease, coronary artery disease, atherosclerosis, neoplasm Wstęp Choroba niedokrwienna serca i choroby nowo- tworowe są głównymi przyczynami zgonów i cho- robowości w społeczeństwach krajów rozwiniętych [1, 2]. Spotyka się je tak często, że nieuniknione jest zetknięcie się w codziennej praktyce z chorymi, u któ- rych występują one równocześnie. Leczenie takich pacjentów jest niejednokrotnie trudne. Zdarzają się przypadki nie do końca uzasadnionych dyskwalifi- kacji chorych z leczenia onkologicznego ze względu na obciążenia kardiologiczne oraz z leczenia rewa- skularyzacyjnego z powodu obecności choroby no- wotworowej. W niewielu podręcznikach kardiologii porusza się zagadnienia dotyczące specyfiki lecze- nia tej populacji pacjentów [3], a doniesienia w piś- miennictwie są nieliczne i brakuje danych zgodnych z zasadami medycyny opartej na faktach (evidence