Turkiye Klinikleri J Med Ethics 2012;20(1) 43 Kadının Üreme Sağlığına Eleştirel Bir Bakış: Kadın Bedeninin Medikalizasyonu ÖZET Medikalizasyon tıp vasıtası ile kendine özgü düşünme yolları, modelleri, metaforları, değer- leri, uyaranları ve kurumları olan, özellikle yaşam alanları üzerinde pratik ve teorik yetkiyi getiren büyük bir sosyal ve entelektüel oluşumdur. Medikalizasyon süreçleri kişisel ya da sosyal sorunlar- la çok ilgilenmez, normal durum ve faaliyetlerde bile insanları medikal perspektiften ele alma eği- limdedir. Medikalizasyon medikal terimlerin kullanılarak problemin tanımlanması, medikal sorunu tanımlarken tıbbi dil kullanılması, problemi anlamak için tıbbi bir çerçevenin benimsenmesi ya da “tedavi”si için tıbbi müdahalelerin kullanılması ile oluşur. İnsanlar belirli kategorilerde geçmişe oranla daha uzun bir süreden beri tıbbın kontrolü altındadır. Ataerkil sistem etkin bir şekilde ka- dının, özellikle bedeninin kontrolüne odaklanmaktadır. Kadının eylemleri, tutumları, cinselliği, yaşam biçimi, gebeliği, doğumu, menopoz ve yaşlanma dönemi, hatta tüm sağlığı “uzmanların” elin- dedir. Bu kontrol ataerkil egemenlik ve ekonomiyi korumak için şarttır. Pek çok ülkede olduğu gi- bi Türkiye’de de kadınlar obstetrik komplikasyonu olmamasına rağmen, sezaryen doğum konusunda cesaretlendirilmekte, sezaryen oranları gittikçe artmaktadır. Doğumda müdahale yaygın olarak kul- lanılmakta, bu nedenle müdahaleli doğum oranları, özellikle cerrahi gittikçe artmaktadır. Ne yazık ki kadın bedeninin, cinsellik, üreme, güzellik, doğum ve pek çok başka boyutu, önemli bir kazanç sağlamak için uygun bir fırsat olarak düşünülmektedir. Bu çalışma kadınların üreme sağlığında as- lında “normal” olan pek çok durumun nasıl “hastalık” olarak algılandığına dikkat çekmek amacı ile derleme şeklinde yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kadınlar; üreme tıbbı ABSTRACT Medicalization is a major social and intellectual trend whereby medicine, with its dis- tinctive ways of thinking, its models, metaphors, values, agents, and institutions, comes to exerci- se practical and theoretical authority over particular areas of life. Medicalization processes do not so much concern personal or social problems; they refer to the phenomenon that people tend to con- sider even normal situations or activities from a medical perspective. Medicalization consists of de- fining a problem in medical terms, using medical language to describe a problem, adopting a medical framework to understand a problem, or using a medical intervention to "threat" it. Certain catego- ries of people are under the control of medicine for a longer time than in the past. The patriarchal system is effectively based on the control and appropriation of women, especially their bodies. The control of women’s movements and attitudes, their sexualities and fertility, life cycles, pregnanci- es and births, menopause and aging, even the control of their overall health is in the hands of "ex- perts". This control is essential for maintaining patriarchal sovereignty and the economy. Women without obstetric complications are encouraged to have a caesaren section by the obstetricians in Turkey like the other countries, so the caesarean section rates increase. As labour intervention has become more widespread, so too have assisted delivery rates and major surgery. There are many who control the women’s bodies and who reap a considerable profit from their bodies, sex, reproducti- on, beauty, labor, everything. This study is conducted to emphasizing the most “normal” situations is perceived like “disease” in the women’s reproductive health. Key Words: Women; reproductive medicine Turkiye Klinikleri J Med Ethics 2012;20(1):43-52 Uz.Hem. Öznur KÖRÜKCÜ, a Doç.Dr. Kamile KUKULU, a Prof.Dr. Nurşen ADAK b a Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği AD, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, b Sosyoloji AD, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Antalya Geliş Tarihi/Received: 08.07.2011 Kabul Tarihi/Accepted: 15.09.2011 Yazışma Adresi/Correspondence: Uz.Hem. Öznur KÖRÜKCÜ Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği AD, Antalya TÜRKİYE/TURKEY oznurkorukcu@akdeniz.edu.tr Copyright © 2012 by Türkiye Klinikleri DERLEME