kebikeç / 37 • 2014 305 “Altın Çağ” ile Modern Dönem Arasında Osmanlı Yahudileri: Edirne Yahudi Cemaati Örneği (1680-1750) * Gürer KARAGEDİKLİ ** Osmanlı memleketinde yaşayan gayrımüslimler içinde, Yahudiler hakkında yapılan çalışmalar pek önemli bir yekun tutmaktadır. Osmanlı Yahudileri üzeri- ne oluşmuş bu literatürde yapılan çalışmaların çoğu İstanbul (Karmi, 2011; Rozen, 2002; Yerasimos, 1995; Heyd, 1953, Galante, 1941), Selanik (Lewkowicz, 2006; Mazover, 2005; Molho, 1991) ve Kudüs (Masters, 2004; Barnai, 1994; Barnai, 1992; Cohen, 1984) gibi büyük bölgesel merkezlerin yanı sıra bazı küçük ve orta büyüklükteki şehirlere odaklanmıştır (Keren, 2011; Gradeva, 2004: 225-285; Emecen, 1997). Bu çalışmaların çok büyük bir kısmı ise, dönem olarak ya Osmanlı Yahudileri için “Altın Çağ” olarak adlandırılan erken dönemlere, yani 15. ve 16. yüzyıllara; ya da modern kurumların teşekkül ettiği 19. yüzyıl üzerinedir. 17. ve 18. yüzyıllarda İzmir Yahudileri üzerine yo- ğunlaşanların (Goffman, 1999; Barnai, 1994) dışındaki araştırmalarda Yahudile- rin ki durumları daha ziyade “gerileme” paradigması bağlamında, bu yüzyılların Osmanlı tarihyazımı içindeki yerine paralel bir şekilde ele alınmıştır. Bu araştır- malara göre, Osmanlı Yahudileri 17. yüzyıldan başlayarak genelde gerilemiş, nüfuslarıyla birlikte yöneticiler arasındaki nüfuzları ve toplum içindeki saygınlık- ları da giderek azalmıştır. * Bu makale, 2011 yılında İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi’nde savunulan “In Search of a Jewish Community in the Early Modern Ottoman Empire: The Case of Edirne Jews (1686-1750)” isimli yüksek lisans tezime dayanılarak hazırlanmıştır. ** Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Tarih Bölümü / gurer@metu.edu.tr