Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 10 Sayı: 51 Volume: 10 Issue: 51 Ağustos 2017 August 2017 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 Doi Number: http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2017.1751 YENİ BİR UZMANLIK ÇEVİRİ ALANI OLARAK OYUN YERELLEŞTİRMESİNİN TÜRKİYE’DEKİ KONUMU VE ÖNERİLER • THE POSITION OF GAME LOCALIZATION AS A NEW SPECIALIZED FIELD OF TRANSLATION IN TURKEY AND SUGGESTIONS Mehmet Cem ODACIOĞLU** Şaban KÖKTÜRK*** Hüseyin ERSOY**** Evren BARUT***** Öz Çevirmenlerin çeviri sürecinde kullandığı araç ve yöntemler bilişim ve iletişim teknolojilerinin etkisiyle günden güne değişmekte, neticede çevirmenin uzmanlık alanlarında çeşitlenmeler meydana gelmektedir. Bu çeşitlenme, çevirmenin üstlendiği roller ve sorumlulukların da değişmesine yol açmaktadır. Bu açıdan bilgisayar teknolojilerinin önemli ölçüde etkilediği bir alan da yerelleştirmedir. Günümüzde yerelleştirme endüstrisi kavramı çeviri endüstrisinden daha popüler bir hale gelmeye başlamıştır. Bu çalışmada, yerelleştirme endüstrisi altında incelenen yazılım ve web yerelleştirme türleri dışında oyun yerelleştirmesi tanımlanarak, özelliklerine yer verilmiş ve bu alanın Türkiye’de bir uzmanlık çeviri alanı olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği üzerinde durulmuştur. Ayrıca oyun yerelleştirmesinin amatör bir uğraş olarak sürdürüldüğü kadar profesyonel bir etkinlik olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği de gösterilmiştir. Bu amaçla oyun yerelleştirmesinin Türkiye’deki akademik çeviri eğitimi veren kuruluşlardaki konumu sorgulanmış ve bir müfredat incelemesi yapılmıştır. Çalışmada orantılı bir analiz yapmak üzere üç devlet ve üç vakıf üniversitesi olmak üzere altı üniversite belirlenmiştir. Bu amaçla İstanbul Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, Yeditepe Üniversitesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi mütercim tercümanlık programları betimleyici yöntemle incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Oyun Yerelleştirmesi, Yerelleştirme Endüstrisi, Lokalizasyon, Yerelleştirme, Akademik Çeviri Eğitimi. Abstract Tools and methods used by translators in the translation process change every single day with the presence of communication and information technologies. As a result, new special fields are born. The diversification of speciality contributes to the change of roles and duties of translators. In this respect, one of the fields affected by the computer technologies is localization. Today, localization industry is more popularised than the translation industry. In this study, game localisation was defined with its features and whether it can be considered as a new specialized field of translation or not in Turkey was imvestigated. Besides, whether game localization can be regarded as a professional activity than being an amateur activity or not was shown. For this purpose, the position of game localization was questioned in academic instutions in Turkey and a curriculum analysis was carried out. To do a consistent analysis, three state and three foundation universities were chosen: Istanbul University, Boğaziçi University, Sakarya University, Yeditepe University, İzmir Ekonomi University and Bilkent University. The study follows a descriptive approach. Keywords: Game Localization, Localization Industry, Localisation, Localization, Academic Translation Teaching. 1. Giriş Bilgisayar fiyatlarının düşmesi ve bilgisayar şirketleri arasında rekabetin kızışmasıyla, ev kullanıcılarının sayısı 1980’lerden itibaren artmış ve neticede bu cihazları işlevli kılabilmek amacıyla kullanıcılar için birtakım yazılımlar geliştirilmeye başlanmıştır. Bu yazılımların dili çoğunlukla İngilizce olduğundan, ulusal pazar ve İngilizce bilen kişiler için bir anlam ifade etse de İngilizce bilmeyen diğer toplumlar için bu tür programların onların anlayabilecekleri şekilde ve kendi dillerinde piyasaya sürülmesi gerekli olmuştur. İşte bu yüzden yerelleştirme endüstrisi adlı bir kavram doğmuştur. Şimdiye kadar yerelleştirmenin pek çok tanımı yapılmıştır. En basit anlamıyla, yerelleştirme bir ürüne ait içerik ve • Bu çalışma 2016 yılında Aydın Üniversitesinin düzenlediği çeviri konferansında bildiri olarak sunulmuştur. 2017 yılında güncellenerek makale haline getirilen söz konusu çalışmanın değindiği sorunun çözümü için ilgili üniversitelerin ders programları tekrar ele alınmış ve sorunun çözümü için Sakarya Üniversitesi Çeviribilim bölümünün oyun yerelleştirmesi dersini seçimlik olarak eklediği görülmüştür. Bu, çalışmanın işlerliği açısından olumlu bir gelişme olarak ele alınabilir. ** Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü İngilizce Mütercim Tercümanlık ABD, cemodacioglu@bartin.edu.tr *** Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü, skokturk@sakayy.edu.tr **** Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü, skokturk@sakayy.edu.tr ***** Gazi Üniversitesi Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Doktora Programı Öğrencisi.