Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 42 SOW, Warszawa 2007 Ewa Masłowska Językowe i kulturowe konteksty towarzyszące wyznaczaniu granic tożsamości rodzinnej i grupowej w kaszubszczyźnie Antropocentryczna postawa człowieka wobec otaczającej rzeczywistoĞci stawia opozycję swój : obcy jako podstawowe narzędzie kategoryzacyjne w budowaniu językowego obrazu Ğwiata. Punktem wyjĞcia dla społecznej realizacji opozycji jest problem identyfikacji (kim jestem), tożsamoĞci (z kim się utożsamiam) i przynależnoĞci grupowej (kto należy, a kto nie należy do grupy osób, z którymi się identyfikujemy). Przedmiotem rozważań będzie przeĞledzenie relacji swój : obcy w kaszubszczyźnie z punktu widzenia przynależnoĞci grupowej począwszy od najbliższego kręgu, jakim jest rodzina, poprzez najmniejszą grupę społeczną, jaką stanowią współmieszkańcy jednej wsi, a na poczuciu więzi regionalnej skończywszy. Profilowaniu pojęć swój i obcy w kaszubszczyźnie przyglądać się będziemy, analizując zarówno leksykę prymarnie związaną z wyznacza niem granic swojego świata, jak też kulturowe rytuały włączające i wyłączające ze wspólnoty. Język wykorzystuje całe bogactwo Ğrodków komunikujących przynależnoĞć i wyznaczających jej granice, poza którą zaczyna się obcoĞć, jednakże prymarne w funkcji kreowania profilu (Bartmiński 1993ś Bartmiński Tokarski 1998ś Bartmiński Niebrzegowska 1998) wydają się zaimki dzierżawcze i ich derywaty. Punktem wyjĞcia rozważań będą więc kaszubskie odzaimko 05 Masłowska.indd 95 2007-08-28 08:06:00