Dominik Krzymiński Gdański Oddział PTS Transformacja wnętrz miejskich jako przedmiot konfliktu między ich użytkownikami na przykładzie sporu o ulicę Starowiejską w Gdyni Pojęcie wnętrza miejskiego pozwala spojrzeć na ulicę jako przestrzeń składającą się ze ścian, podłogi oraz sufitu. Ściany tworzą fasady budynków, na podłogę składają się ciągi piesze, drogi rowerowe i jezdnie, a sufit to niebo lub korony drzew. Dobrze zaprojektowane wnętrze miejskie w ujęciu architekta Jacka Dominiczaka to kluczowy element w tworzeniu dobrej jakości miejskiej przestrzeni publicznej, jego zdaniem „przywrócenie pierwszorzędnej miastotwórczej roli systemowi przestrzeni publicznych jest kluczem do naprawy miasta” (2016, s. 7). W przeciwieństwie do funkcjonalnego myślenia epoki modernizmu ulica jako wnętrze miejskie przestaje być tylko przestrzenią komunikacyjną służącą przemieszczaniu, zdominowaną najczęściej przez ruch samochodowy. W dialogicznym ujęciu postulowanym przez Dominiczaka (2016) ulica, i szerzej miasto wraz ze swoją architekturą, stają się miejscem spotkania. Wychodząc od takiego rozumienia ulicy, w wystąpieniu zostanie przedstawiona analiza lokalnego sporu o transformację przestrzeni ulicy Starowiejskiej, która jest jedną z głównych ulic w Śródmieściu Gdyni. Spór został wywołany przez postulaty miejskich aktywistów, którzy zgłosili pomysły ograniczenia ruchu samochodowego na pewnym odcinku ulicy, ustawienia nowych ławek i zmiany charakteru ulicy na współdzieloną przestrzeń (shared space). Odpowiedzią na postulaty mieszkańców skupionych w Stowarzyszeniu Starowiejska był głos sprzeciwu osób prowadzących działalność handlową na tej ulicy i zrzeszonych w Stowarzyszeniu Kupcy Starowiejskiej. Nie spodobał im się pomysł ograniczenia ruchu samochodowego oraz zmniejszenia liczby miejsc parkingowych, gdyż ich zdaniem wpłynie to na spadek obrotów w ich sklepach i punktach usługowych. Ten lokalny spór dotyka kwestii własności i sposobów użytkowania miejskiej przestrzeni publicznej. Zdaniem architekta Krzysztofa Nawratka „nie istnieje przestrzeń prywatna ani publiczna. (…) dziś musimy być świadomi, że mamy do czynienia z zagęszczeniem i rozrzedzeniem nakładających się na siebie pól interesów i wpływów. Podziału na przestrzeń publiczną i prywatną nie można zdefiniować ani na podstawie praw własności, ani na podstawie dostępności. Prawa własności nie przekładają się bowiem wprost na sposób użytkowania przestrzeni - a właśnie sposób użytkowania jest podstawową cechą przestrzeni w mieście, i to nie tylko dla planistów, ale właśnie dla nas, użytkowników tej przestrzeni (…)” (2012, s. 35-36). Analiza debaty toczącej się wokół przyszłości ulicy Starowiejskiej i zmian sposobu jej użytkowania, pozwala na uchwycenie odmiennych wizji miasta, jakie są artykułowane przez głównych aktorów sporu. Z jednej strony mamy do czynienia z argumentacją odwołującą się do idei zrównoważonego miasta, gdzie potrzeby pieszych stają się nadrzędne (por. Gehl 2013), a z drugiej z argumentacją odwołującą do interesów ekonomicznych i niezbywalnej roli transportu samochodowego w mieście. W wystąpieniu zostaną przedstawione wyniki analizy prowadzonej w oparciu o metodologię socjologicznie zorientowanej analizy dyskursu (por. Pawliszak, Rancew-Sikora 2012). Materiał do analizy stanowią teksty na temat sporu o Starowiejską opublikowane przez lokalne media oraz na stronach internetowych prowadzonych przez poszczególne stowarzyszenia i inicjatywy. Za zastosowaniem takiego podejścia do analizy debat i sporów o przestrzeń miejską przemawia ich medialnie zapośredniczony charakter. Argumenty aktorów zaangażowanych w spór artykułowane są głównie poprzez media (wywiady, artykuły, listy otwarte, relacje ze spotkań) oraz publikowane na prowadzonych przez nich stronach internetowych. Najczęściej w ten sposób główni aktorzy sporu starają się przekazać szerszej opinii publicznej swoje stanowiska i wywrzeć nacisk na urzędników podejmujących decyzje. Bibliografia Dominiczak, J. (2016). Miasto Dialogiczne i inne teksty rozproszone. Gdańsk: Wydział Architektury i Wzornictwa, Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku. Gehl, J. (2013). Życie między budynkami. Użytkowanie przestrzeni publicznych. Tłum. M. A. Urbańska. Kraków: Wydawnictwo RAM.