I. Sosyal Psikoloji Kongresi Ahlaki Uzaklaşma ve Empatinin Kadına Yönelik Erkek Şiddetine Dair Tutumlara Etkileri Meral Gezici Yalçın a* , Ahmet Yasin Şenyurt a , Bedirhan Gültepe a , Hamit Coşkun a a Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Psikoloji Bölümü Öz Kadınların bir cinsiyete mensup olmalarından kaynaklı, aile içinde veya dışında erkeklerden gördüğü her türlü (sözel, fiziksel, cinsel) şiddet, kadına yönelik erkek şiddeti olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada ahlaki uzaklaşmanın ve empatinin erkeğin eşine uyguladığı şiddeti adil bulma, mağdurla ve faille empati ve özdeşim kurma üzerindeki etkileri deneysel yöntemin kullanıldığı iki çalışmayla incelenmiştir. Birinci çalışmada kıskandığı eşi tarafından bıçaklanarak öldürülen mağdurun cinsiyeti (erkek, kadın) ve failin pişmanlık beyanı (pişman olma, pişman olmama, beyansız) manipüle edilirken, ikinci çalışmada eşi tarafından dövülen kadının dövülme gerekçeleri (aldatma, yemek yapmama, küfretme, nedensiz) manipüle edilmiştir. Birinci çalışmanın bulgularına göre, fail kadınsa, herhangi bir beyanda bulunmadığında; fail erkekse, pişman değilim dediğinde uyguladığı şiddet daha adil algılanmaktadır. Yüksek empati düzeyine sahip katılımcılar, fail kadınsa, erkek mağdurla daha fazla özdeşim kurmaktadır. Ahlaki uzaklaşma, pişmanlık beyanının kadınla özdeşim kurma ve yapılan şiddet eylemini adil bulma üzerindeki etkilerini düzenlemektedir. Empati düzeyi ile ahlaki uzaklaşma puanları arasında yüksek derecede anlamlı ilişki bulunmuştur. Ahlaki uzaklaşma puanı arttıkça erkek faile duyulan empati artmakta, ancak şiddet olayını adil bulma azalmaktadır. İkinci çalışma bulgularına göre, kadın aldattığı için kocası tarafından dövüldüğünde bunu hak ettiği düşünülürken; yemek yapmadığı için dayak yediğinde, bu durum haksızlık olarak görülmektedir. Yemek yapmadığı için şiddet gören kadınla özdeşim ve empati önemli ölçüde yükselirken, kadının eşini aldattığı durumda erkekle özdeşim ve empati artmaktadır. Ahlaki uzaklaşma arttıkça, erkek faille özdeşim de artmaktadır. Bulgular, ahlaki uzaklaşma ve saldırganlık arasındaki ilişkiyi gösteren literatürle uyuşmaktadır; ayrıca, geleneksel cinsiyet rollerine dair normatif beklentilerle uyumlu yöndedir. ©2016 Bu tam metin, 17-18-19 Kasım 2016 tarihlerinde, Başkent Üniversitesi, Psikoloji Bölümü evsahipliğinde düzenlenen I. Sosyal Psikoloji Kongresi’nde bildiri olarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ahlaki Uzaklaşma, Empati, Kadına Yönelik Erkek Şiddeti, Şiddeti Adil Bulma, Mağdurla Özdeşim * Yazışma Adresi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, 14300 Gölköy/Bolu. e-posta:meralgeziciyalcin@ibu.edu.tr