III. Ulusal Liman Kongresi doi: 10.18872/DEU.df.ULK.2017.019 PETROL KİRLİLİĞİNİN DENİZDE YAYILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: ALİAĞA LİMANLAR BÖLGESİ İÇİN BİR UYGULAMA Ali Cemal TÖZ 1 ve Burak KÖSEOĞLU 2 ÖZET Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin en büyük sanayi bölgelerinden biri olan Aliağa Limanlar Bölgesi’nde artan denizyolu taşımacılığına bağlı olarak gemi kazaları açısından riskli bölgelerin belirlenmesi ve olası gemi kaynaklı petrol kirliliğinin yayılımının hesaplanmasıdır. Bu kapsamda petrol yayılımının hesaplanabilmesi için Transas Ltd. tarafından geliştirilen döküntü simülasyon yazılımı olan PISCES 2 kullanılmıştır. Risk altında bulunan alanların tespit edilebilmesi için döküntü tipi ve ortam koşulları dikkate alınarak iki farklı senaryo geliştirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarının bölgede faaliyet gösteren tesisler ve kirliliğe müdahale firmaları tarafından gerçekleştirilen acil müdahale operasyonlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Aliağa, Petrol Kirliliği, PISCES 2, Simülasyon. 1. GİRİŞ Petrol ürünleri denize döküldüğünde, fiziksel ve kimyasal yapısında değişiklikler meydana gelir. Bazı petrol ürünleri doğada kalıcı özellikler gösterirken bazıları ise parçalanma ve yok olma eğilimindedir. Dökülen petrolün deniz ortamındaki akıbeti dökülen miktar, petrolün başlangıçtaki fiziksel ve kimyasal özellikleri, mevcut iklim ve deniz koşulları gibi unsurlara bağlıdır (ITOPF, 2002; Töz vd., 2016). Bu çalışmanın amacı, Aliağa Körfezi'nde meydana gelebilecek olası bir petrol döküntüsünde petrolün zamana bağlı maruz kalacağı etkileri tahmin etmek ve müdahale operasyonlarının karar destek elemanlarına katkıda bulunmaktır. Bu çalışma aynı zamanda bölgedeki hassas alanlar için (plajlar, balıkçılık, deniz vahşi yaşamı, deniz parkları 1 Yrd. Doç. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi, İzmir, ali.toz@deu.edu.tr. 2 Yrd. Doç. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi, İzmir, burak.koseoglu@deu.edu.tr.