E. Molendowski (red.), GloďalizaĐja i regioŶalizaĐja we współĐzesŶyŵ świeĐie, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków 2012 Anna Anetta Janowska Szkoła Główna Handlowa PROBLEM GLOBALNEJ OCHRONY WŁASNOĝCI INTELEKTUALNEJ 1. Wprowadzenie Zagadnienie własnoĞci intelektualnej (IP) stało się w ostatnich latach przedmiotem dyskusji na forum międzynarodowym, a także licznych badań naukowych. Wynika z nich, że inicjatorem debat na temat prawa autorskiego oraz prawa własnoĞci przemysłowej są Stany Zjednoczone, które powoli tracą pozycję lidera w dziedzinie Ğwiatowej gospodarki i polityki. Celem poniższej analizy jest wykazanie, że USA starają się wywierać nacisk na inne kraje, obligując je do przyjęcia restrykcyjnych regulacji dotyczących IP. Ma to pozwolić im na zachowanie pozycji lidera w międzynarodowym handlu dobrami kreatywnymi, umożliwiając amerykańskim korporacjom transnarodowym utrzymanie monopolu na te dobra i wyeliminowanie w ten sposób konkurencji w postaci krajów rozwijających się. Jest to więc nowe oblicze hegemonii USA. Badanie oparte jest na analizie literatury przedmiotu oraz danych z rynku. 2. Ramy prawne własnoĞci intelektualnej na Ğwiecie ĝwiatowa Organizacja WłasnoĞci Intelektualnej (WIPO) definiuje pojęcie IP jako zbiór praw odnoszących się do dzieł literackich, artystycznych i naukowych, artystycznych wykonań, fonogramów, programów radiowych i telewizyjnych, wynalazków należących do rozmaitych dziedzin działalnoĞci ludzkiej, odkryć naukowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych i usługowych, nazw i oznaczeń handlowych, ochrony przed nieuczciwą konkurencją, a także wszystkich innych praw związanych z działalnoĞcią intelektualną w takich dziedzinach jak przemysł, nauka, działalnoĞć literacka i artystyczna 1 . Zalicza się do niej również 1 Comprendre la propriété industrielle, WIPO, http://www.wipo.int/export/sites/www/freepublications/fr/intproperty/895/wipo_pub_895.pdf, s. 3-4.