Tesisat Mühendisliği - Sayı 128 - Mart/Nisan 2012 5 Makale ÖZET Kurulan ısıtma ve soğutma devrelerindeki akis dengesizlikleri (hidronik denge- sizlik), bu devrelere bağlı iç ünitelerin ısıtma ve soğutma verimlerini olumsuz yönde etkileyecektir. Verim değişikliğiyle bağlantılı olarak hizmet verilen mekan- ların sıcaklık dengesi etkilenecek, dolayısıyla konfor şartları bozulacaktır. Hidronik dengesizliklerden kaynaklanan hatalar ciddi problemlere yol açabilir. Bir devredeki dengesizlik, diğer devreleri de etkileyecektir. Bu problemlerin son- radan tespit edilip giderilmesi bir şekilde mümkünse de oldukça maliyetlidir. Dolayısıyla dizayn aşamasında gerekli önlemlerin alınması gereklidir. Bu çalış- mada hidronik dengesizliğin nedenleri ve bu problemi çözmek için gerekli olan balanslama yöntemleri anlatılacak, mevcut bir sistemde oluşan dengesizliğin kaldırılması için kullanılan vanaların yanlış seçiminin sistemi nasıl etkileyeceği tartışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Balanslama, Hidronik dengesizlik 1. GİRİŞ Sistem pompalarının basmakta olduğu su, pompalara en yakın olan ünitelerden fazla miktarda geçerken, en uzaktaki ünitelere yeterli su ulaşmayabilir. Bunun yanında, bir iç üniteden geçen su sıcaklığının istenilen değerlerde tutulması çok önemlidir. Su debisi ve su sıcak- lıkları (gidiş ve dönüş) istenilen değerlerde tutulamadığı takdirde konfor bozulacaktır, enerji kaybı artacaktır. 2. HİDRONİK DENGESİZLİĞİN NEDENLERİ 2.1.Isıtıcı Ünitelerden Fazla Su Geçmesi En soğuk günde 6 kW ısıtma ihtiyacı olan bir odanın 4 kW ısıtmaya ihtiyaç duyduğu bir dönemde, odaya hizmet eden radyatörlere giren su debisinin ve sıcaklığının kontrol edilmesi gerekir aksi takdirde oda aşırı ısınacaktır. İçeride konforsuz kalan kişiler pencere açarak kendilerine belki rahat bir ortam sağlayabilirler. Bu durumda fazla- dan enerji kaybı söz konusudur. Fazladan pompalanan suya, harca- nan elektrik enerjisi de dikkate alındığında hidronik balanslamanın, enerji kontrolü açısından da ne denli önemli olduğu görülecektir. Fazla debide dolaşan su, ses problemi yaratabilir. Hidronik Dengesizlik (Balanslama) Abstract: The hydronic imbalance on the heat- ing and cooling circuits adversely affect the heating and cooling efficien- cy of terminal units. This efficiency decrease, in effect, shall disturb the zone temperature balance and the comfort level. Hydronic imbalances may cause serious problems. Imbalance in one circuit shall affect the other circuits in the common system. Though it is possible to remedy the imbalance problems in existing sys- tems, the cost is high. The best is to have a sound, proper system setup during design stage. This study explains the reasons of hydronic imbalance and the balancing methods to fix it. Also, as a case study, there will be a discussion on how carelessly selected valves affect the system per- formance when attempting to solve the hydronic imbalance. Dr. Veli DOĞAN Key Words: Balancing; Hydronic imbalance Veli Dogan:Sablon 16.04.2012 14:48 Page 5