,Á' Speuator Knellende Koninkrijksbanden Neder/cnd en zijn Coro'ibische portners Gert Oostindie tieke agenda kon worden gehaald, en dat een opdeling van de voorma- lige Antillen-van-zes in twee of drie landen onvermijdelijk was.3 Daar- mee werd formeel vastgelegd wat Natuurlijk, dekolonisatie is een rode draad in de naoor- reeds lang duidelijk was: de onmogelijkheid het Konink- logse geschiedenis van het Koninkrijk der Nederlanden. rijk verder te ontmantelen en de zes eilanden bijeen te Indonesië bevocht de onafhankelijkheid zelf. Het in houden. Het leek alsof de Caraïbische Nederlanden op 1954 geproclameerde Statuut van het resterende Ko- alle fronten hadden gewonnen. ninkrijk, bestaande uit Nederland, Suriname en de Ne- Aanvankelijk waren de reacies op de Schets ge- derlandse Antillen, legde nieuwe, 'post-koloniale' ver- richt op de 'doorbraak' in constitutionele zin (of beter, houdingen vast, waarbij de interne autonomie en het het afzien daarvan) en voo¡al op de vraag hoe het op- zelfbeschikkingsrecht van elk der drie partners essentiële splitsen van de Antillen-vân-zes in zijn werk moesr gaan. elementen waten.t In Nederland werd dit Statuur steeds Die discussie is allerminst afgerond. Daarnaast komt nu meer gezien als opstapje naar de ontmanteling van het een ander aspect van het nieuwe beleid meer aan de op- tripartite Koninkrijk. Vanaf het eind van de jaren '60 pervlakte. De Schets legde sterke nadruk op een nood- zetten opeenvolgende Nederlandse regeringen hun over- zakelijk geachte verdere professionalisering van de An- zeese partners aan tot het aanvaarden van de nu als van- tilliaanse en Arubaanse overheden. Daarbij werd voor- zelfsprekend voorgestelde onafhankelijkheid. Su¡iname zten in een intensivering van de'technische bijstand'en koos inderdaad voor de onafhankeli¡kheid - met de vooral ir.r ruime personele assistentie van Nederlandse kleinst mogelijke parlementaire meerderheid, zonder re- zijde. lnmiddels wordt dit beleid in de praktijk gebracht; ferendum of raadpleging van de vermoedelijk overwe- daarmee dienen nieuwe problemen zich aan. gend afwijzende bevolking; maar formeel correct, vol- gens democratische procedures.2 Een eeuwig Koninkriik? De beoogde dekolonisatie van de Nederlandse Een premisse van het Nederlandse dekolo¡isatie- Antillen verliep moeizamer en strandde, naar wij nu kunnen vast- 1 Als Koninkrijkszaken werden aangemerkt defensie, buitenlands beleid en de stellen, rond 1990. Het beteid van 9":::l::1"f1"j1\"^'^îi,:::-l^ïi l:ïio'"iu bestuur in elk der landen van het achrereenvorg.n¿. N.d.,i,ä ;;_ ff:i:ï:i:.ij;,:;.i'J:1:l'ä:j;::iäï:;å:rll,i;:în:::::*'"'de caraï- geringen was erop gericht geweest 2 Edward Dew,The difficult flotuering of Surìnam'. ethnicity and politics in a plural dat de zes eilanden als één land on- society.'s-Gravenhage: M. Niihoff, 1.978,b12. 182. In het gemoderniseerde Statuur arhankerijk zouden worden. rn lee0 :[i'äï: ii::irt:j*".:::i:: iiiJ,[:l;l;]n;::,*r::ffi:ff1,]i; j" schreef de net aangetreden ministef een referendum met positieve uitkomst en mer een twee-derde meerderlteid in het van Nederlands-Antilliaanse en Aru- parlement. Zte de Schets en de formulering van het wetsvoorstel betreffende Aruba baanse zaken Hirsch Ballin echrer in t:'i:';:,7,:::';,1åf')1,'rl,;r,ronstituîie uoor het Ko,inkrijk der Nedertanden ziin Schets uan een Gemenebestcon- ('s-Gravenhage, Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse er, Á.ubaa,-rs" zaken [Kab- stitutie dat de onafhankelijkheid NAl, 1990). In de Schets was sprake vân een'Gemenebestconstitutie'die in plaats voor onbepaalde duur van de poli- van.het Statuur van 1'954 zou komen. Inmiddels is wel duidelijk dat de discussie ' slechts de modernisering van het Statuut betreft: exit het verwarrende begrip 'Geme- nebest'. Zie Harold Munneke,Tijdschrift uoor Openbaat Bestuut 16, no. 15 (1990), blz. 348-352; H.K. Fernandes Mendes, 'Het Nederlandse Gemenebesr: een rheoreti- De staatkundige situatie van de Nederlandse Antillen en Aruba wordt soms aangeduid als 'stagnerende dekolonisatie'. Deze interpretatie is, voor zover niet achterhaald, in elk geval minder relevant voor de problematiek waarvoor de Koninkrijkspartners zich anno 1992 gesteld zien. I nlel'nalionale