ISSN: 1300-5340 http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/ Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) 32(1): 168-184 [2017] doi: 10.16986/HUJE.2016023168 Uzaktan Eğitimde Çoktan Seçmeli Soruların Güçlük ve Ayırt Edicilik Değerlerinin Soru Türlerine Göre İncelenmesi * Examining Difficulty and Discrimination Indices of Multiple Choice Questions according to Item Types in Distance Education Serpil Koçdar ** , Nejdet Karadağ *** , Murat Doğan Şahin **** , Abdulkadir Karadeniz **** Geliş Tarihi: 05.08.2016 Kabul Tarihi: 24.11.2016 Yayın Tarihi: 31.01.2017 ÖZ: Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de yükseköğretimde uzaktan eğitim bağlamında, çoktan seçmeli soruların güçlük ve ayırt edicilik değerlerinin soru türlerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve öğrencilerin soru türlerine ilişkin görüşlerini almaktır. Karma olarak desenlenen araştırmada hem nicel hem nitel veriler toplanmıştır. Nicel veriler için 905 soru üzerinde çalışılmış ve madde analizi raporlarından yararlanılmıştır. Nitel veriler ise öğrencilerin soruların güçlük değerlerine ilişkin görüşlerini ortaya koymak amacıyla 20 uzaktan öğrenciyle yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmelerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada soruların olumlu soru kipindeki sorular, olumsuz soru kipindeki sorular, cevabı işlem gerektiren sorular ve K Tipi sorular olmak üzere 4 türde olduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre olumlu ve olumsuz soru kipindeki sorularla cevabı işlem gerektiren soruların madde güçlükleri arasında istatistiksel olarak manidar bir fark bulunurken, soruların ayırt edicilik değerleri arasında manidar bir fark bulunmamıştır. Öğrencilerin soruların güçlük değerlerine ilişkin görüşleri ve tercihlerinin farklılaştığı tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: çoktan seçmeli sorular, güçlük değeri, ayırt edicilik değeri, soru türü, uzaktan eğitim ABSTRACT: The purpose of this study is to determine whether difficulty and discrimination indices of multiple choice questions differ according to item types in Turkey in higher education in a distance education setting and to identify the opinions of students on item types. In this mixed study, both quantitative and qualitative data were collected. Quantitative data were collected from Item Analysis reports including 905 items whereas qualitative data were collected from 20 students via semi-structured interviews to reveal the opinions of students on difficulty levels of questions. It was identified that items were in 4 types which were positive, negative, problem-based and K-Type questions. As a result, there is a significant difference between the difficulty indices of positive questions and problem-based questions as well as negative questions and problem-based questions. On the other hand, no significant difference was found between the discrimination indices. In addition, it was found that opinions of students on the difficulty levels of questions showed variety. Keywords: multiple choice questions, difficulty index, discrimination index, item type, distance education 1. GİRİŞ Eğitimde ölçme ve değerlendirme, öğretim tasarımı sürecinin önemli bir öğesidir; öğrenme-öğretme süreçleri ile ilgili geribildirim sağlayarak tüm sürecin gözden geçirilmesini ve geliştirilmesini sağlar. Öğrenci başarısının ölçülmesinde çeşitli araçlar kullanılmaktadır. Bu araçların geleneksel ve tamamlayıcı ölçme araçları olmak üzere iki başlık altında toplandığı söylenebilir (Popham, 2003). Sık kullanılan geleneksel araçların çoktan seçmeli testler, doğru- yanlış testleri, eşleştirme testleri, klasik yazılı sınavlar, sözlü sınavlar ve ödevler; tamamlayıcı araçların ise portfolyo, rubrikler, tartışma forumları, kavram haritaları, proje, akran * Bu çalışma Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından kabul edilen 1406E308 nolu proje kapsamında desteklenmiştir. ** Yrd. Doç. Dr., Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Uzaktan Öğretim Bölümü, Eskişehir-rkiye, skocdar@anadolu.edu.tr *** Yrd. Doç. Dr., Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Yaygın Öğretim Bölümü, Eskişehir-Türkiye, nkaradag@anadolu.edu.tr **** Anadolu Üniversitesi, Test Araştırma Birimi, Eskişehir-TÜRKİYE, muratdogansahin@gmail.com **** Arş. Gör., Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Uzaktan Öğretim Bölümü, Eskişehir-Türkiye, abdulkadirkaradeniz@anadolu.edu.tr