Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE) Bahar 2008 Sayı 20 CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA İZLENEN BİTKİ VE ORMAN SAĞLIĞINI KORUMA POLİTİKASI Mehmet TEMEL Hayrünnisa BAŞ ÖZET Türkiye’de Milli Mücadele’nin ardından ülkenin doğal zenginlik kaynağını oluşturan bitki ve ormanların biyo-çeşitliliğini korumaya yönelik politikalar izlenmeye başlanmıştır. 1923 yılında tarım ürünlerine zarar veren çekirgelerle mücadele çalışmaları başlatılmış, pamuk tohumlarına, portakal, elma, üzüm ve zeytin gibi zirai bitkilere zarar veren böceklerle mücadele için yurt dışından ilaç ve malzeme satın alınmıştır. Karadeniz ve Marmara Bölgelerindeki çamlarda görülen zararlı haşerelere karşı da önlemler alınmıştır. 1933 yılında “Bitkileri Kontrol ve Temizleme Kurumları” yasası çıkarılmış, 1935 yılında fillokseraya karşı alınacak önlemler e ilişkin uluslar arası sözleşme kabul edilmiştir. 5 Ocak 1936 tarihinde çıkarılan “Bitkileri Hastalık ve Zararlı Böceklerden Koruma Kanunu” ile Türkiye’ye giren veya Türkiye’den çıkarılan bitkilere yapılacak işlemler, bitki koruma yöntemleri ve uygulanacak cezalar belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Zirai bitki, çam ormanı, çekirge mücadelesi, böcek, haşere. Plant and Forest Health Conversation Policies Pursued in the First Years of Republic ABSTRACT Following the National Struggle in Turkey, policies aiming to protect the plants and forests that constitute the natural richness of the country started to be pursued. In 1923, fight against the grasshoppers destroying the crops started. Pesticides and equipment were purchased from foreign countries to fight insects destroying crops such as cottonseeds, orange, apple, grape, and olive. Some precautions were also taken to eliminate the insects harming the pine trees in Black Sea and Marmara regions. In 1933, “Plant Control and Clearing Institutions” law was passed. In 1935, international agreement stipulating the measures to be taken against Phylloxera sp was signed. With the passing of “Protection Plants against Diseases and Harmful Insects” law on 5 January 1936, the procedures to be followed while exporting and importing plants, plant protection methods and penalties to be incurred were determined. Key Words: Agricultural crops, pine tree forest, fight against grasshoppers, insect, vermin. 1. GİRİŞ Siyasi ve askeri zaferlerin ekonomik zaferlerle taçlandırılmadıkça kalıcı olamayacağını ifade eden büyük önder Mustafa Kemal Atatürk, ekonominin önemli bir sektörünü oluşturan bitki ve ormanlarımızın sağlığının korunması için Milli Mücadele’nin hemen ardından ulusal seferberlik başlatmıştır. Bu çalışma, 23-27 Haziran 2008 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde düzenlenen “19. Ulusal Biyoloji Kongresi”nde bildiri olarak sunulmuştur. Doç. Dr., Muğla Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü. Arş. Gör., Muğla Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü.