TOPLUMSAL ALANIN İKTİDAR DEVRİYELERİ Ünal Şentürk ∗ “Gardiyansız bir hapishane bu; canını bırakmadan firar edemezsiniz buradan. Katiyetle, özgür olduğunuzda toplum sizi bağışlamaz.” Cioran... GİRİŞ Toplum, insan ilişkileri ve etkileşimleri üzerine kurulu bir sistem ve bü- tündür. Toplumsal etkileşim içinde birey sadece yaşamını sürdürmekle kalmaz, aynı zamanda seçimlerini kendinden öncekilerin belirledikleriyle sınırlayan birey, kendini bir verili durumda bulur. Verili bir durum içinde cinsiyeti, yaşı, medeni durumu, eğitimi, toplumsal sınıf ve statüsüne “uy- gun” rollerini oynamak zorunda olan birey, aslında bu değişkenlerdeki belirlenmiş otoritelerin varlığını kabul ederek toplumda geçerli bir “izle- nim yaratma”ya özen gösterir. Toplum üyesi birey yeme, içme, giyinme, öğrenim görme, çalışma, evlenme, oy kullanma ve tasarruf yapma tercih- lerini yaparken bir taraftan “refleksif” gündelik rutinlerini gerçekleştirir- ken diğer taraftan da toplumsal bir kimlik edinir. Güdülerden uzak bağla- ma göre düşünme ve davranmasıyla toplumsal güçleri benimserken onla- rın yeniden üretimine de katkı yapar. İnsanlar evlenerek, işe gidip gelerek, televizyon izleyerek, oy kullana- rak, mesleğini icra ederek, bir futbol takımı taraftarı olarak veya hedefini ∗ Doç. Dr. Ünal Şentürk, İnönü Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü.