Turkiye Klinikleri J Med Ethics Law Hist-Special Topics 2018;4(1):82-90 82 ilgi teknolojilerinin 1960’larda ortaya çıkması ve teknolojik gelişmelerin sağ- ladığı imkanlar ile birlikte bilginin yayılımı da hızlanmıştır. 1 Teknolojik ge- lişmelere bağlı olarak kişinin özel hayatı ve kişisel verilerinin korunması oldukça güçleşmiştir. Bu açıdan, teknolojik yeniliklerin gizliliği ortadan kaldıran bir tehdit unsuru olduğunu savunan görüşler olduğu gibi, gizliliğin korunmasının önceliği olduğunu dolayısıyla gizliliğin korunması için alternatif tüm yolların de- ğerlendirilmesi gerektiğini, güçlü mekanizmalarla bu tehdidin zayıflatılabileceğini savunan görüşler de bulunmaktadır. 2 Kişinin özel alanlarının özellikle devlet müdahalesine karşı korunması hakkı ilk olarak uluslararası yasal metin olan 1948 Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 12. maddesinde hüküm altına alınmıştır. 3 Bu metin Av- Biyotıp Araştırmaları ile ilgili Olarak, “Kişisel Veri- lerin Korunması Kanunu” ve “Kişisel Sağlık Verilerinin İşlenmesi ve Mahremiyetinin Sağlanması Hakkında Yönetmelik” Ne Diyor? ÖZET Bu çalışma ile biyotıp araştırmaları özelinde kişisel verilerin korunması konusunda lider kabul edilen AB’nin Mayıs 2018’de uygulanmaya başlayacak olan 2016/679 sayılı Genel Veri Ko- ruma Tüzüğü, 108 sayılı AK Sözleşmesi, AK’nin 23 Ocak 2017 tarihli ‘Avrupa Konseyi Büyük Veri Dünyasında Kişisel Verilerin İşlenmesi ile İlgili Kişilerin Korunması Rehberi’, ülkemizde yürür- lüğe giren Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (No: 6698) ile 20 Ekim 2016 tarih ve 29863 sayılı Ki- şisel Sağlık Verilerinin İşlenmesi ve Mahremiyetinin Sağlanması Hakkında Yönetmelik karşılaştırmalı incelenerek bazı etik ve hukuki temel konulara değinilecek, ilgili kanun ve yönet- meliğin biyomedikal alana (tanı/tedavi, araştırma dünyasına) yansımalarının nasıl olacağının be- lirlenmesi, kanuna uyum için ilgili tarafların (hekim, hasta, araştırmacı, gönüllü, sağlık kurumu...) bundan sonra yapmaları öngörülen görev ve sorumluluklar konusunda bir yol haritası çizilmesi ve uygulamaya yönelik bazı çıkarımlar yapabilmek amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Biyotıp araştırmaları; biyoetik; onam türleri; kişisel verilerin korunması; mahremiyet ABSTRACT The aim of this study is to provide an overview of the Personal Data Protection Law numbered 6698, which has come into force on 7 April 2016 and the Regulation on Processing Per- sonal Health Data and Protecting its Privacy numbered 29863 published on 20 October 2016 on Of- ficial Gazette particularly on biomedical researches. This article is based on the evaluation of the new Data Protection Law and the said Regulation to see how they comply with the EU General Data Protection Regulation (2016/679) which will be applied on May 2018, ETS No. 108 Convention and the Guidelines published by the Council of Europe on 23 January 2017. We extended our analy- sis to address the possible ethical and legal problems regarding data processing in order to make recommendations considering the responsibilities and obligations of the parties such as physicians, researchers, research participants and health institutions that are defined in the legislation. Keywords: Biomedical researches; bioethics; types of consent; personal data protection; privacy Çağrı ZEYBEK ÜNSAL, a Nüket ÖRNEK BÜKEN a a Tıp Tarihi ve Etik AD, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Geliş Tarihi/Received: 27.04.2017 Kabul Tarihi/Accepted: 22.01.2018 Yazışma Adresi/Correspondence: Çağrı ZEYBEK ÜNSAL Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi ve Etik AD, Ankara, TÜRKİYE zeybek.cagri@gmail.com Copyright © 2018 by Türkiye Klinikleri DERLEME