PWSZ IPiA STUDIA LUBUSKIE Tom VIII Sulechów 2012 PIOTR KRZYSZTOF MARSZAŁEK Państwowa WyĪsza Szkoła Zawodowa w Sulechowie ĝlady obcych regulacji w polskim prawie stanów szczególnych XIX w. i początków XX w. 1 Współczesne instytucje stanów szczególnych wywodzą się z francuskich reĪy- mów prawnych okreĞlających pozycję komendanta twierdzy w okresie jej oblę- Īenia. Ujednolicenie zasad odnoszących się do tych kwestii nastąpiło w ustawodawstwie rewolucyjnej Francji z końcem XVIII w 2 . Tam w regula- cjach dotyczących spraw wojennych pojawiły się po raz pierwszy pojęcia „sta- nu wojny” i „stanu oblęĪenia”. Niektóre z nich zachowały aktualnoĞć znacze- niową po dziĞ dzień. Inne uległy ewolucji i współczeĞnie znaczą zupełnie coĞ innego niĪ początkowo. Zapewne równieĪ w polskich twierdzach obowiązywa- ły „artykuły wojskowe” okreĞlające uprawnienia komendantów. JednakĪe do- raĨnoĞć „prawa hetmańskiego” tworzonego niemal do schyłku I Rzeczypospoli- 1 Artykuł stanowi rozwinięcie referatu wygłoszonego podczas VII Opolskiego Colloquium Prawno-Historyczne w Brzegu w dniach 17-18 maja 2011 r. 2 Loi concernant la conservation, le classement des Places de guerre et Postes militaires, la police Fortifications, etc. du 10 juillet 1791, Bulletin des lois de la République française, s. 323 i n ; Loi qui détermine la manière dont les communes de l’intèrieur de la République pourront étre mises en état de guerre ou de siége du 10 fructidor 1797, Bulletin des lois de la République française Nr 140, poz. 1380 ; Loi contenant des measures de salut public prises relativement à la conspiration royale du 19 fructidor 1797, Bulletin des lois de la République française Nr 142, poz. 1400; Arrêté du Directoire exécutif, concernant la mise en état de siége des communes des quatre départemens en-deçà du Rhin du 28 termidor 1799, Bulletin des lois de la République française z 1799 r., poz. 3213.