203 artykuły 1 Np. w przypadku Węgier struktura podziału administracyjno-terytorialnego po- zostaje praktycznie nienaruszona od lat osiemdziesięciu, w Polsce zaś w 1999 r. dokonano zasadniczej reformy wprowadzającej trójstopniowy podział administra- cyjno-terytorialny. 2 Przykładem jest Gruzja, gdzie reformy dokonano w 2006 r. i Łotwa, gdzie istotna redukcja liczby gmin została przeprowadzona w 2009 r. Szerzej: P. Swianiewicz, Reformy terytorialne — europejskie doświadczenia ostatniej dekady, „Samorząd Terytorialny”, 2015, nr 6, s. 7-22. 3 Europejska Karta Samorządu Lokalnego - dokument przyjęty przez Radę Europy w 1985 r. Ratyfikowana przez Ukrainę i Mołdawię w 1997 r., Rosję w 1998 r. Biało- ruś jako jedyne państwo na kontynencie nie należy do Rady Europy. Rafał Czachor (Polkowice) Koncepcje reformy podziału administracyjno-terytorialnego i ustroju samorządu lokalnego na Białorusi (XX-XXI wiek) Jednym z ważniejszych elementów transformacji systemowej państw postkomunistycznych były reformy wprowadzające instytucje samorządu lokalnego. Najczęściej towarzyszyły im — mniej lub bardziej gruntowne — reformy podziału administracyjno-terytorialnego 1 . Służyły one optyma- lizacji struktury administracji wprowadzanego samorządu oraz realizacji nowej, odchodzącej od modelu rozdzielczo-nakazowego i centralistycz- no-wyrównawczego, polityki regionalnej. Proces tych reform rozpoczęty został w latach 90. XX wieku i w niektórych państwach trwa do tej pory, co świadczy, że wypracowanie optymalnego modelu w tej materii nie jest łatwe 2 . W przypadku europejskich państw powstałych w konsekwencji rozpadu Związku Radzieckiego (oprócz Litwy, Łotwy i Estonii) zakres reform sa- morządowych miał bardzo ograniczony charakter. Choć samorząd lokalny jest w nich instytucją gwarantowaną konstytucyjnie i w większości przyję- ły one Europejską Kartę Samorządu Lokalnego 3 , to z różnych powodów funkcjonuje on w ułomnej postaci i wymaga poważnych reform. Oprócz postulatów głębokiej decentralizacji władzy i rozwoju samorządności w państwach tych trwają dyskusje nad koniecznością reform podziału ad- ministracyjno-terytorialnego, pozostaje ona bowiem niezmienna od cza- sów ZSRR (w przypadku Ukrainy dyskutuje się nawet potrzebę jej federali- zacji). Przedmiotem niniejszego artykułu jest omówienie koncepcji reform podziału administracyjno-terytorialnego Białorusi od czasu określenia jej obecnego terytorium w 1945 roku do współczesności oraz charakterystyka