VIOLETA CVETKOVSKA OCOKOLJIû  UDK 130.2:2-8 Fakultet za kulturu i medije Beograd TATJANA CVETKOVSKI Fakultet za poslovne studije Beograd IKONOGRAFSKI MOTIV SVETOG JAHAýA: POREKLO I RAZVOJ Sažetak: Ikonografski motiv svetog jahaþa veoma je star. Analizirajuüi njegovu simboliku tokom vekova, autorke su zakljuþile da je prisutna dual- nost izražena kroz borbu izmeÿu duhovnog i materijalnog, dobra i zla, boga i demona, tame i svetlosti, podjednako prisutna u životu savremenog þoveka. Ova dualnost, izražena u ikonografskom motivu svetog jahaþa, odnosno akti- vnom muškom principu i pasivnom, poraženom ženskom principu, prepozna- je se u gnostiþkim amajlijama ali i starijim ikonografskim prikazima. Ikono- grafski motiv svetog jahaþa üe vremenom, u hrišüanstvu ostati najrasprostra- njeniji u liku svetog Ĉorÿa koji ubija aždaju. U radu je data analiza slike sav- remenog srpskog slikara pod nazivom Isterivanje Arlafa. Kljuþne reþi: sveti jahaþ, ženski demon, gnosticizam, hrišüanstvo. Uvod Vizuelne i tekstualne predstave jahaþa-konjanika þiji je svetitelj- ski þin potvrÿen oreolom kao atributom njegove svetosti i pravednosti a koji pobeÿuje zlo (zmiju, zmaja, ženskog demona) pojavljuju se to- kom vekova u razliþitim religijama 1 i govore o posebnoj snazi ovog ––––––––––––  vcvetkovska-ocokoljic@megatrend.edu.rs 1 Badž (1988: 131) navodi reprodukciju jedne od tzv. kalcedonskih kupa iz Britan- skog muzeja (No. 119 919) koje se u obliku peþata (umesto cilindriþnih oblika) jav- ljaju u vreme pada Asirskog carstva, posle razaranja Ninive (612. godine p.n.e.). Na