ISSN 1308-4070
DOI 10.12711/tjbe.2014.7.1.0145
Copyright © 2014 TÜRKİYE İGİAD
İş Ahlakı Dergisi • www.isahlakidergisi.com • Bahar 2014 • 7(1) • 95-148
Başvuru | 9 Nisan 2014
Kabul | 24 Temmuz 2014
OnlineFirst | 20 Ekim 2014
Öz
İnsan kaynakları yönetiminin temel işlevlerinden birisi olan “ücret yönetimi” ile hedeflenen
amaçlara ulaşmak için ücretlemeyle ilgili yöntemlerin ve sistemlerin işgörenlerce “adil”
olarak algılanması önemli bir husustur. Nitekim, iş tatmini, motivasyon, işten ayrılma ni-
yeti, tükenmişlik vb. pek çok değişkenle ilişkili olan “örgütsel adalet” algısı, büyük ölçüde
ücretlemeye yönelik uygulamalara ve ödenen ücretlere göre şekillenmektedir. Bu durumda
kişilerin ücretlerinin; yaptıkları işe, performanslarına ve piyasa şartlarına göre adil şekilde
belirlenebileceği sistemlerin kurulması ve işletilmesi büyük önem taşımaktadır. Bununla
birlikte ülkemizde ücretleme konusunun alan yazında ve uygulamada hak ettiği ilgiyi gör-
mediği ve dolayısıyla iş ahlakı açısından uygun, adil bir ücretlemenin sistematik olarak nasıl
yapılabileceği konusunda belirsizliğin olduğu söylenebilir. Bu eksiklikten hareketle çalışma-
da işgörenler tarafından “adil” ve “ahlaki” olarak algılanacak bir ücret yönetimi sisteminin
nasıl olması gerektiği, ücret eşitliği türleri ve örgütsel adalet algısı bağlamında sistematik
olarak ve bir süreç doğrultusunda tartışılmıştır. Bunun yanında çalışmanın, kişilerin örgüt-
lerinde uygulanan ücret yönetimi sistemine yönelik ahlaki algılarının belirlenmesinde kulla-
nılabilecek bir ölçeğin geliştirilmesine katkı sağlayabilecek sistematik bir derleme türünde
olduğu söylenebilir. Konuyla ilgili literatürün yetkin bir biçimde analiz edildiği çalışmanın
sonucunda, ahlaki açıdan uygun adil bir ücretlemenin yapılabilmesi için işletmelerin ka-
nunlara uygun ve adil ücret amaçları ve politikaları oluşturması; iş değerleme, piyasa ücret
araştırması ve performansa dayalı ücret gibi bilimsel ve objektif yöntemlerden yararlanması;
çalışanlarla iletişim, taleplerin ve itirazların yönetimi ve karar verme sürecine katılımın sağ-
lanması gibi konulara önem vermesi gerektiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Ücret, Ücret Yönetimi Sistemi, Ücret Adaleti, İş Ahlakı, İş Ahlakı İlkeleri.
a Sorumlu Yazar: Dr. Rıza DEMİR İşletme alanında öğretim elemanıdır. Çalışma alanları arasında insan kaynakları yönetimi
ve örgütsel davranış konuları bulunmaktadır. İletişim: İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Avcılar Yerleşkesi 34320 Avcılar,
İstanbul. Elektronik posta: rdemir@istanbul.edu.tr
b Dr. Ahmet Cevat ACAR İşletme alanında profesördür. Ayrıca Türkiye Bilimler Akademisi başkanıdır. İletişim: Türkiye Bilimler
Akademisi Başkanlığı, Piyade Sokak No: 27 06690 Çankaya, Ankara. Elektronik posta: acara@tuba.gov.tr
Rıza DEMİR
a
İstanbul Üniversitesi
Ahmet Cevat ACAR
b
İstanbul Üniversitesi
İş Ahlakı Açısından Ücret Yönetimi Sistemi