Turkish Studies Volume 13/5, Winter 2018, p. 187-204 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12979 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY Research Article / Araştırma Makalesi Article Info/Makale Bilgisi  Received/Geliş: Ocak 2018 Accepted/Kabul: Mart 2018  Referees/Hakemler: Prof. Dr. Şureddin MEMMEDLİ – Yrd. Doç. Dr. Mayrambek OROZOBAYEV This article was checked by iThenticate. TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE AZERBAYCAN TÜRKÇESİ AĞIZLARINDA “BABA” VE “OĞUL” SÖZCÜKLERİNİN FONETİK VARYANTLARI ÜZERİNE İlkin GULUSOY * - Hacı DAĞLI ** ÖZET Her bir dilin varlığı ve gelişimi onun tezahür şekilleri (yazı dili, ağızlar ve canlı halk dili) ile doğrudan ilgilidir ve ulusal dil, genellikle dilin tezahür şekillerinin etkileşimine dayanarak gelişir. Şu açıdan baktığımızda her hangi bir dilin bütün ayrıntılarıyla öğrenilmesi için yazı dili, ağızlar ve canlı halk dili unsurlarının hem ayrı ayrı, hem de karşılıklı şekilde araştırılması gerekmekte olup güncellik arz etmektedir. Günümüzde ağızların ses bilgisi özelliklerinin karşılaştırmalı şekilde araştırılması ile meşgul olan dilcilerin önünde seslerin değişmesi, farklı lehçelerdeki seslerin denk gelip gelmemesi meselesi, seslerle ilgili farklı özelliklerin karşılaştırılması, sözcüklerin ses yapılarını açıklamak gibi zor meseleler durmaktadır. Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesi yazı dilinin şekillenmesinde ve gelişmesinde ağız malzemeleri büyük önem arz etmekdedir. Bu yüzden Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesi ağızlarının mükayeseli olarak incelenmesi tespit edilen ağız özellikleri arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkarılmasına yardımcı olmanın yanı sıra ileride Türk lehçeleri ağız atlaslarının oluşturulabilmesine de katkı sağlayacaktır. Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesi ağızlarının söz varlığındaki baba/ata ve oğul sözcükleri önemli bir yere sahiptir. Ağızlarda baba/ata ve oğul sözcüklerinin bölgelere, illere göre ayrı ayrı şekilleri, telaffuzları ve adlandırmaları bulunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye ve Azerbaycan ağızlarında kullanılan baba/ata ve oğul sözcükleri bir araya getirilip, kendi içinde sınıflandırılmış, bu sözcüklerle ilgili * Doç. Dr. Kafkas Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, El-mek: ilkingulusoy@gmail.com ** Kafkas Üniversitesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, Azerbaycan Türkçesi ve Edebiyatı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi, El-mek: hacdagli@gmail.com