e-ISSN: 2536-4758 http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/ Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) 33(2): 480-502 [2018] doi: 10.16986/HUJE.2017031014 [Araştırma Makalesi / Research Article] Aday Öğretmen Yetiştirme Programının Değerlendirilmesi Evaluation of Novice Teacher Training Program * Özgür ULUBEY ** Geliş Tarihi: 23.01.2017 Kabul Tarihi: 20.08.2017 Yayım Tarihi: 02.04.2018 ÖZ: Mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin eğitimi 2016 yılının şubat ayından itibaren Aday Öğretmen Yetiştirme Sürecine İlişkin Yönerge kapsamındaki program ile yürütülmeye başlanmıştır. Bu program ile aday öğretmenlerin atanmalarından itibaren yaşadıkları sorunların en aza indirilmesi, görev yaptıkları bölgeye, milli eğitim sistemine, okula, sınıfa, öğrencilere yönelik uyum sorunlarının çözülmesinin amaçlandığı anlaşılmıştır. Bu çalışma, aday öğretmen yetiştirme programının uygulanabilirliğinin belirlenebilmesi için programa katılan aday öğretmenlerin görüşlerine göre değerlendirilmesi gereğinden ortaya çıkmıştır. Programın değerlendirilmesi sonucunda konu ile ilgili program geliştirme sürecine ilişkin dönüt verilmesi, programın daha işlevsel hale getirilmesini sağlayacağı düşünülmektedir. Bu gerekçelerle araştırmada, Aday Öğretmen Yetiştirme Programının aday öğretmenlerin görüşlerine göre değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Nitel araştırma desenlerinden görüngübilimin kullanıldığı araştırmanın katılımcılarını, Muğla ilinden programa katılan ve maksimum çeşitlik örnekleme tekniği ile seçilmiş 15 farklı branştan 20 aday öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve tümevarımsal içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, sınıf içi gözlemlerin, okul içi ve okul dışı uygulamaların, önerilen film ve kitapların mesleğe uyum sağlamada yararlı olduğu, mesleki bilgi ve becerileri geliştirdiği, öğrencilere, sınıfa ve okula uyuma katkı sağladığı belirlenmiştir. Ancak programın olumlu yönlerine karşı programın paydaşlar tarafından anlaşılamamasından kaynaklı sorunların yaşandığı, programın uygulanmasın ve denetiminde de sorunlar olduğu bu sorunların çözülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonunda, aday öğretmen yetiştirme programı hakkında, öğretmen, yönetici ve uzmanların bilgilendirilmesi önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: aday öğretmen yetiştirme programı, aday öğretmen, program değerlendirme ABSTRACT: Starting from February 2016, the Ministry of Turkish National Education launched a new program for novice teachers under the Directive on Novice Teacher Training Process. It is understood that the aims of this program are to help novice teachers get experiences, on the education system, schools, classes and students at which they will work. Then, a need emerges to evaluate the effectiveness of this program by exploring the experiences of those who participated in the program. Feedbacks from the participants would help policy makers make the program more functional. The purpose of this study is to evaluate the Novice Teacher Training Program according to the opinions of novice teachers. Using the maximum variety sampling, participants were novice teachers, from fifteen different subject areas, who participated in Novive Teacher Training Program in Muğla in Turkey. Data were collected through a semi-structured interview form developed by the researcher and analyzed using inductive content analysis. Results showed that classroom observations, in-school and out-of-school practices, recommended films and books were useful for novice teachers to improve occupational adjustment, professional knowledge and skills and to get adapted into school, class and students. However, novice teachers reported some problems including the lack of understanding of the program by the stakeholders, and the implementation and supervision of the program should be solved. Results of this study suggested that novice teachers, mentor teachers and principals should get informed about the program. Keywords: novice teacher, program evaluation, teacher education 1. GİRİŞ 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’na göre, “Öğretmenlik, devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir.” Mesleğe hazırlık; alan eğitimi, genel kültür ve pedagojik formasyon ile sağlanmaktadır (MEB, 2016a). Öğretmen * Bu çalışma IV. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi’nde (27-30 Ekim 2016-Antalya, Türkiye) sözlü bildiri olarak sunulmuştur. ** Arş. Gör. Dr., Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı, Muğla, Türkiye. e-mail:oulubey@mu.edu.tr (ORCID: 0000-0001-7672-1937)