International Journal of Languages’ Education and Teaching ISSN: 2198 – 4999, Mannheim – GERMANY UDES 2015 p. 1155-1175 D)SCOVERY LEARN)NG OF SYNTAX BY DzÜŞENGEÇdz S(ORT STORY SÖZ DİZİMİNİ SEZDİRMEDE DzÜŞENGEÇdz (İKÂYESİ 1 Gülşah DURMUŞ 2 ABSTRACT Child stories with its fun elements, which were formed aiming at primary school students under the scope of child literature have property to encounter students with their own reality, are important texts to be used for allowing students to love and perceive the basic concepts of language. Considering special and unique text and literate text which are adopted by constructivist approach for text selection aiming at mother language teaching the DzÜşengeçdz piece of art of Mavisel Yener gains more importance. The aim of this study is to resolute the sentences of child story written by Mavisel Yener (who writes literate books in child literature fieldȌ named DzÜşengeçdz in terms of syntax within the frame of T“rkçede Söz Dizimi/ Syntax in Turkish book written by Prof. Dr. Leylâ Karahan and to make suggestions to Turkish teachers aiming at text based syntax education by acknowledgement from the analytical data obtained from this resolution. The study was limited with DzÜşengeçdz story of Mavisel Yener and syntax resolution method used in T“rkçede Söz Dizimi/ Syntax in Turkish book of Leylâ Karahan. The main problems of the study were expressed as follows: What are the properties of sentences and word groups in the DzÜşengeçdz story of Mavisel Yener? What are the suggestions related with syntax education by acknowledgement method aiming at secondary school students (especially 8th grade) based on the data obtained from syntax resolution? Is it possible to establish a connection between the elements of the sentence in the syntax resolution and basic elements of story texts (such as time and adverb of time, location and adverb of place, individuals and subject, course of events and verb)? Key Words: Mavisel Yener, Üşengeç short story, syntax, constructivist approach, discovery learning. ÖZET Çocuk edebiyatı kapsamında ilköğretim öğrencilerine yönelik oluşturulmuş mizahî ögelerle y“kl“ çocuk hikâyeleri, öğrencileri kendi gerçeklikleri ile karşı karşıya getirebilme özellikleriyle birlikte taşıdıkları g“lmece ve eğlence unsurlarıyla dili sevdirme ve dilin temel özelliklerini sezdirme maksadıyla dil öğretim s“recinde kullanılabilecek önemli metinlerdir. Yapılandırmacı yaklaşımın ana dili öğretimi için metin seçimi konusunda benimsediği Dzözel ve özg“n metindz ile Dzedebî metindz dikkate alındığında Mavisel Yenerǯin DzÜşengeçdz eseri daha bir anlam kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, çocuk edebiyatı alanında farklı edebî t“rlerde eserler kaleme alan bir yazar olan Mavisel Yenerǯin DzÜşengeçdz adlı çocuk hikâyesinde yer alan c“mleleri, Prof. Dr. Leylâ Karahanǯın T“rkçede Söz Dizimi kitabı çerçevesinde söz dizimi açısından çöz“mlemek ve bu çöz“mlemeden elde edilen analitik verilerden hareketle T“rkçe öğretmenlerine sezdirme yoluyla metin merkezli söz dizimi öğretimine yönelik önerilerde bulunmaktır. Çalışma, Mavisel Yenerǯin DzÜşengeçdz adlı hikâyesi ve Leyla Karahanǯın T“rkçede Söz Dizimi adlı kitabında kullanılan söz dizimi çöz“mleme yöntemi ile sınırlandırılmıştır. Çalışmanın temel problemleri şu şekilde ifade edilmiştir: Mavisel Yenerǯin DzÜşengeçdz adlı hikâyesinde yer alan c“mlelerin ve kelime gruplarının özellikleri nelerdir? Söz dizimi çöz“mlemesinden elde edilen verilerden hareketle ortaokul öğrencileri için ȋözellikle ͺ. sınıf öğrencileri içinȌ sezdirme yoluyla söz dizimi/ dil bilgisi öğretimine yönelik öneriler nelerdir? Söz dizimi çöz“mlemesinde yer alan c“mlenin ögeleri ile hikâye metinlerinin temel unsurları ȋzarf t“mleci ile zaman, yer tamlayıcısı ile mekân, özne ile kişiler, y“klem ile olay örg“s“, … gibiȌ arasında bir eşleştirme yapmak, bağ kurmak m“mk“n m“d“r? Anahtar Kelimeler: Mavisel Yener, Üşengeç hikâyesi, söz dizimi, yapılandırmacı yaklaşım, sezdirme yöntemi. 1 Bu çalışma Nevşehir (acı Bektaşi Veli Üniversitesi tarafından d“zenlenen Dzͳ. Uluslararası Dil Eğitimi ve Öğretimi Sempozyumuǯndadz sözl“ bildiri olarak sunulmuştur. 2 Arş. Gör., İnön“ Üniversitesi, T“rkçe Eğitimi Böl“m“, e-posta: gulsah.durmus@inonu.edu.tr