Anna Barcz Katedra Anglistyki, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Zwierzę iguratywne, iguralne czy retoryczne? Piotr Krupiński: „Dlaczego gęsi krzyczały?” Zwierzęta i Zagłada w literaturze polskiej XX i XXI wieku. Warszawa, Instytut Badań Literackich PAN. Wydawnictwo, 2016, ss. 356. Amos Oz w 2005 roku napisał baśń, którą zatytułował Nagle w głębi lasu 1 . Opowieść zaczyna się w pewnej wiosce, z której zniknęły zwierzęta. Mimo że nie ma po nich śladu, a dorośli milczą na temat przyczyn, nieobecność zwierząt nabiera w książce znaczenia i staje się zagadką do rozwiązania dla najmłodszych mieszkańców. Skojarzenie z baśnią Oza pojawia się tutaj nieprzypadkowo. Pustka po zwierzętach, jakiej doświadczają dzieci, odbija się na ich psychice, sytuacja znalezienia się w świecie bez zwierząt zaś dotyczy przecież także gett żydowskich (Żydzi mieli obowiązek pozbycia się wszystkich zwierząt domowych, z wyjątkiem pracujących koni). Izraelski autor raczej nie nawiązywał w swojej opowieści do codziennych realiów gett, ale zadziwia pewien szczegół – miano- wicie zarówno w tekście Oza 2 , jak i we wspomnieniach z warszawskiego getta młodziutkiej Mary Berg, przywołanych przez Piotra Krupińskiego, opisane jest, jak dzieci rysują postaci zwierzęce (s. 298, przyp. 44). Bliskość dzieci ze zwierzę- tami okazuje się czymś naturalnym i nieusuwalnym, w tym przypadku brakiem, który domaga się wypełnienia – teraz również w historii dla dorosłych. * * * Piotr Krupiński, badacz ze Szczecina i redaktor czasopisma „Narracje o Za- gładzie”, jest autorem wydanej w 2016 roku monograii „Dlaczego gęsi krzyczały?”. 1 Przekład polski ukazał się rok później: A. Oz: Nagle w głębi lasu. Przeł. L. Kwiatkowski. Poznań 2006. 2 Por. tamże, s. 15. „Narracje o Zagładzie” 2017, nr 3 ISSN 2450-4424 (wersja drukowana) ISSN 2451-2133 (wersja elektroniczna)