Javier Tardío · 240 · gamón, albó, anbulo, abrótega Familia: Liliaceae (Asphodelaceae) Esta ficha recoge los usos tradicionales de Asphodelus albus Mill. y otras seis especies del género: A. aestivus Brot., A. ayardii Jahand. & Maire, A. cerasiferus J. Gay, A. fistulosus L., A. macrocarpus Parl. y A. ramosus L. Su aspecto es muy similar y casi todas tienen raíces engrosadas o tubérculos, salvo A. ayardii y A. fistulosus. La especie más utilizada es A. albus, que encabeza esta ficha, seguida de A. ramosus. Los usos de las restantes son menores. Se trata de un género cuyas especies son difíciles de diferenciar, por lo que se han encontrado asignaciones erróneas en la bibliografía consultada. A nivel popular también se confunden fácilmente y donde conviven suelen nombrarse y usarse por igual [1,2], por lo que se ha optado por incluir en el texto los usos de todas las especies, mencionán- dose explícitamente la utilizada en cada caso, cuando esto ha sido posible. NOMBRES VULGARES Asphodelus albus Castellano: gamón (nombre generalizado), gamona (CL, CM), ga- monita (CB, CL), flor de gamonita (CL), gamonera, gamoneta, gamone- to (CL), gamonilla (CB), garamón (CB), jamonita (CL); vara de San Isidro, vara de San José (CL); abozo, agozo, albezón (AR); abretina, abrétula, abrétuna, abriota, abrótega, abrotia, abruétana, abuétruna (CL); gaito (CL); gallo (AR); garamasto (CB); pita ciega (CL); porreta (CB) [2–21]. Catalán: albó (CT) [22]. Euskera: anbulo (NC, PV); otsapuru (NC, PV); saits-arbi (NC, PV); irus- tarbi (PV) [23]. Gallego: abrótega, abóitega, abórtega, abriota, abródiga, abroia, abroita, abrótea, abrótena, abrotia, albrotia, brotia, mórtega; asfodelo; breca; cadavo; gamota; gavizo; herba do gando; nunú; pé de pita (GA) [18,24,25]. Asphodelus aestivus Castellano: gamón (AN, CM, EX), gamonito (AN, CM, EX), gamonita (CM, EX), gamona (CM); perigallo (CM) [26–35]. Asphodelus ayardii Castellano: varica de San José (CM, MC), varita de San José (MC); cebollana, cebollana borde, cebolleta (MC); gamón, gamoncillo, gra- món, jabonera (MC); monecillo (MC); tapaculos (MC) [36–38]. Asphodelus albus Mill. y otras especies del género Autores: José Antonio González, José Ramón Vallejo y Francisco Amich USOS PRINCIPALES GRADO DE AMENAZA Y PROTECCIÓN LEGAL Lista Roja: - RD 139/2011: - Catálogos autonómicos: - Directiva Hábitats: - Asphodelus ramosus. Emilio Laguna